تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٢٥ - سوره فاطر(٣٥) آيات ٤٠ تا ٤٥
انتظار نميبرند و چشم نميدارند إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ مگر سنت و طريقه الهى را در پيشينيان يعنى عادت اللَّه بر تعذيب مكذبان و ماكران گذشتگان جارى شده به اينوجه كه هر كه تكذيب رسل و كتب كند و بقصد ابطال آن مكرى كند عذاب بر او نازل سازد و نقمت بر او فرود آيد بجهة جزاى كفر و تكذيب و مكر ايشان فَلَنْ تَجِدَ پس نيابى تو اى محمد (ص) لِسُنَّتِ اللَّهِ مر طريقه و عادت خداى را تَبْدِيلًا بدل كردنى يعنى هيچكس عذاب او را بثواب بدل نتواند كرد وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ و نيابى مر سنت خداى را تَحْوِيلًا گردانيدنى يعنى هيچكس عقوبت الهى را از مكذبان و ماكران بديگرى حواله نتواند ساخت تبديل تصيير شيئى است در مكان غير آن كه در او بوده و تحويل تصيير شيئى است بر خلاف آنچه بوده پس بعد از آن اشتهاد ميكند بر عدم تبديل و تحويل عادات الهى بآنچه كفار مكه مشاهده آن ميكردند در مساير خود بشام و يمن و عراق از آثار گذشتگان و علامات هلاك ايشان و ميفرمايد بر سبيل تقرير كه أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا آيا سير نميكنند اهل مكه كه منكر اهلاك خدااند اهل تكذيب و مكر را از امم ماضيه فِي الْأَرْضِ در زمين كه آن مسافت است در ميان شام و يمن و عراق فَيَنْظُرُوا كَيْفَ تا ببينند در راه شام و يمن و عراق كه چگونه بود عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ سرانجام آنان كه پيش از ايشان بودند يعنى قوم عاد و لوط و ثمود وَ كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ و بودند ايشان سختتر از مكيان قُوَّةً از روى توانايى و با وجود اين از عذاب رهايى نيافتند و آثار ديار هر قوم در ديار ايشان باقيست وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ و نيست خداى كه عاجز گرداند او را بسبق و تقويت مِنْ شَيْءٍ هيچ چيز فِي السَّماواتِ در آسمانها وَ لا فِي الْأَرْضِ و نه در زمين بلكه هر چه خواهد كند و كسى بر او در حكم او پيشى نتواند گرفت و هيچ چيز را از او فوت نتواند ساخت إِنَّهُ كانَ بدرستى كه او هست عَلِيماً دانا به احوال بندگان و بجميع اشياء قَدِيراً توانا بر همه چيزها بعد از آن بر سبيل امتنان بر خلقان ميفرمايد كه وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ و اگر مؤاخذه كردى خداى النَّاسَ مردمان را و تعجيل عقوبة كردى بديشان بِما كَسَبُوا بجزاى آنچه كسب كردهاند از شرك و معصيت يا بسبب كردار بد ايشان ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها نگذاشتى بر پشت زمين مِنْ دَابَّةٍ هيچ جنبنده از آدمان