ملوك و اكابر آنست كه چون ذكر چيزى كنند آنچه كمتر و فروتر باشد مقدم دارند پس حقتعالى كه رب الارباب و مالك الملك است ملاحظه اين معنى فرموده تقديم ظالم فرمود و مانند اينست تقديم شب بروز در كريمه‌ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ و دختر بر پسر در آيه‌ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ و موت را بر حيات در اين آيه كه‌ الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ و كافر بر مؤمن در آيه‌ فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ‌ و قوله‌ جَنَّاتُ عَدْنٍ‌ تفسير فضل كبير است يا بدل آن و بنا بر آنكه مشار اليه ذلك سابق بخيرات باشد وجه بدلية آنست كه چون سبب در نيل ثواب نازل منزله مسبب است كانه كه آن عين ثواب است پس ابدال جنات عدن از آن صحيح باشد يعنى آن توريث يا اصطفا بوستانهاى اقامت است يا سبق بخيرات جنتهاى دايمست‌ يَدْخُلُونَها حال مقدره است يعنى در حالتى كه درآيند در آن بوستان‌ها و ميتواند بود كه جنات عدن مبتدا باشد و يدخلونها خبر آن يعنى آن بوستانهاى با اقامت و دوام درآيند در آن هر سه گروه و بنا بر آنكه ضمير منهم راجع بعباد باشد نه بموصول مرجع يدخلون مقتصد و سابق است كه اسم جنس‌اند يعنى درآيند مقصد و سابق بخيرات در آن جنات و ميتواند بود كه ضمير راجع بثلثه مذكوره باشد گاهى كه مراد بظالم عاصى باشد از اهل ايمان‌ يُحَلَّوْنَ فِيها حال ثانيه است يا خبر ثانى يعنى در حالتى كه پيرايه بسته شوند در آن بهشتها يا بهشت‌هاى عدن پيرايه بسته شوند در آن‌ مِنْ أَساوِرَ از دستوانهايى كه باشد مِنْ ذَهَبٍ‌ از طلاى خالص من اول براى تبعيض است ثانيه براى تبيين چنان كه گفته‌اند و قوله‌ وَ لُؤْلُؤاً عطفست بر محل اساور يعنى محلى شوند در آن بمرواريد صافى در عين المعانى آورده كه دستوانه زر و مرواريد حليه ملوك عرب بوده و بديشان اختصاص داشته و آن را اكثر اوقات ميپوشيده‌اند و بدان امتياز داشته‌اند چنان كه تاج اختصاص بپادشاهان عجم دارد و مخصوص بايشان است از اين جهة است كه اختصاص بذكر آن شده‌ وَ لِباسُهُمْ فِيها و لباس و پوشش اين گروه در آن جنات نعم و بهشت مقيم‌ حَرِيرٌ ديبا باشد كه اشعه آن چشمها را خيره كند و كسى طاقت انوار آن نداشته باشد و ان ديبا نه مثل ديباى دنيا باشد كه تار بود آن را كسى رشته و بافته باشد بلكه بيد قدرة بالغه آن را ايزد سبحانه و تعالى مخصوص بهشتيان خلق نموده باشد و در احاديث مذكور است كه بهشتيان از ان لباس هفتاد پيرهن بپوشند كه از زير ان هفتاد پيرهن بدن ايشان بنمايد و ديگران هر نوع لباس كه خواهند ايزد تعالى در ساعت بيافريند بنوعى كه هيچ چشم نديده و هيچ گوش نشنيده‌ وَ قالُوا و گويند اينگروه‌