تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٤٢ - سوره العنكبوت(٢٩) آيات ٤٠ تا ٤٩
را پرسيدند كه كدام عمل بنده دوستتر است نزد حقتعالى فرمود
ان تموت و لسانك رطب من ذكر اللَّه عز و جل
يعنى عملى كه دوستتر است نزد او سبحانه آنست كه زبان تو در وقت وفات تر باشد از ذكر خدا و آن حضرت معاذ بن جبل را گفت كه
امن السابقين الذين يسهرون بذكر اللَّه عز و جل
سبقت گيرندگان ببهشت بر غير خود كسانىاند كه بيخوابى كشند بذكر خداى
و من احب بان يرتع فى رياض الجنة فليكثر ذكر اللَّه عز و جل
هر كه دوست دارد كه در روضهاى بهشت بچرد بايد كه ذكر خدا بسيار كند عبد اللَّه ربيعه گويد كه ابن عباس فرموده كه چه مىگويى در قول حقتعالى وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ گفتم ذكر خدا در قرآن احسن است و ذكر او در نماز حسن و ذكر او بتسبيح و تهليل حسن و افضل از اين آنست كه شخصى نزد معصيت ياد كند و از آن خود را باز دارد ابن عباس گفت لقد قلب قولا عجبا و ما هو كما قلت و لكن ذكر اللَّه اياكم اكبر من ذكر كم اياه سخنى عجيب گفتى اينجا مراد نه اينست بلكه مراد اينست كه ياد كردن خداى شما را بزرگتر است از ياد كردن شما او را و شبهه نيست كه ياد كردن حقتعالى ما را بر وجه تشريف و تفضيل است و ياد كردن ما او را بر طريق تعبد و تذلل و ذكر او را برحمت و مغفرتست و ذكر ما او را بر سبيل دعا و تضرع و ذكر او ما را از سر استغنا است و ذكر ما او ما را بر وجه احتياج پس بمراتب ذكر او افضل و اكبر باشد از ذكر ما او را و از ابو دردا منقولست كه فرمود كه خبر دهم شما را ببهترين عملها و دوستترين آن نزد خدا و تمامتر آن در درجات و بهتر از جهاد و تصديق بزر و سيم گفتند آن كدامست گفت ذكر خداى تعالى لقوله وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ ابو سعيد خدرى از رسول (ص) روايت كرده كه هيچ مجلس نباشد كه اهل آن ذكر خدا كنند الا فرشتگان گردا گرد ايشان فرو گيرند و ايشان را برحمت خدا بپوشند و حقتعالى ذكر ايشان كند در ملاء اعلى ابو بصير از ابو عبد اللَّه (ع) روايت كرده كه فرمود
ان شيعتنا الذين اذا خلوا ذكر و اللَّه كثيرا
شيعه ما كسانىاند كه چون خلوت كنند ذكر خدا بسيار كنند محمد ابن ابى عمير از هشام ابن سالم روايت كرده كه ابو عبد اللَّه (ع) فرمود كه
ان اللَّه يقول من شغل لذكرى عن مسائلتى اعطيته افضل ما اعطى من سألني
هر كه بجهت مشغولى او بذكر من از مسئله و رفع حاجت بمن بازماند من عطا كنم او را بهتر از آنچه بكسى عطا كنم كه از من سؤال كند و بواقى احاديث و روايات كه واقع شده در فضل ذكر و مزيت ثواب او بر اعمال ديگر در كريمه فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ سمت ذكر يافته وَ اللَّهُ يَعْلَمُ و خداى ميداند ما تَصْنَعُونَ آنچه ميكنيد از نماز و ذكر و غير آن را از خيرات و طاعات و همه شما را بر وفق كردار پاداش خواهد داد بر وجه احسن الجزء الحادى و العشرون من الاجزاء الثلاثين