إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٠٣ - مرحوم آقاى آخوند«ره» مىفرمايند ادعاى تحريف قرآن بعيد نيست

و إلا لا يكاد ينفك ظاهر عن ذلك، كما لا يخفي، فافهم(١).

نعم لو كان الخلل المحتمل فيه أو في غيره بما اتصل به، لأخل بحجيته؛ لعدم انعقاد ظهور له حينئذ، و إن انعقد له الظهور لو لا اتصاله(٢).

تحريف نمى‌تواند مانع تمسّك به ظواهر آيات الاحكام بشود.

خلاصه: علم اجمالى به وقوع خلل در مطلق ظواهر (آيات الاحكام- غير آيات الاحكام) در صورتى مانع حجّيّت ظواهر مى‌شود كه تمام ظواهر (آيات الاحكام و غير آيات الاحكام) حجّيّت داشته باشد امّا وقتى غير آيات الاحكام حجّيّتى نداشت آن علم اجمالى هم اثرى ندارد، پس ظواهر آيات الاحكام حجّت مى‌باشد.

(١)اگر ما بگوئيم فرقى نمى‌كند و علم اجمالى به وقوع تحريف در تمام ظواهر هست در اين صورت ديگر شما به هيچ ظهورى در دنيا نمى‌توانيد تمسّك كنيد چون علم اجمالى داريد كه بعضى از ظواهر، خلافش اراده شده است.

مثلا علم اجمالى داريد كه يا در ظاهر كلام زيد يا ظاهر كلام عمرو يا ظاهر كلام مولا خللى واقع شده است.

اين علم اجمالى اثرى ندارد زيرا محل ابتلا نيست بله ظاهر كلام مولا براى عبد حجّيّت دارد.

(٢)مرحوم آقاى آخوند يك فرض را قبول مى‌كند كه بيان آن يك مقدّمه لازم دارد كه تفصيل آن مقدّمه را ايشان در فصل بعد مطرح كرده‌اند.

ما اكنون آن فرض را با خلاصه‌اى از مقدّمه توضيح مى‌دهيم:

امّا خلاصه آن مقدّمه: اگر چيزى در كلام متكلّم موجود باشد كه صلاحيّت براى قرينيّت داشته باشد و ما شك كنيم كه آيا متكلّم آن را بعنوان قرينه و بعنوان اراده خلاف ظاهر از كلامش آورده، در اين صورت نظر ايشان اين است كه از ابتدا ظهورى براى كلام منعقد نمى‌شود تا شما بتوانيد به اصالة الظّهور تمسّك كنيد (مانند استثنائى كه بدنبال جمل متعدّد مى‌آيد).