إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٥٦ - جريان احتياط در عبادات نيازى به اخبار من بلغ ندارد

متعلق به «احتياط»، يك امر تعبّدى است يا توصّلى؟ «١».

إيضاح الكفاية ؛ ج‌٤ ؛ ص٤٥٦

به عبارت ديگر: آيا مكلّف بايد احتياط را هم به قصد امر، مراعات نمايد؟

جواب: امر متعلّق به احتياط، يك امر توصّلى است و معنايش اين است كه هركجا عنوان «احتياط» تحقّق پيدا كرد، رعايت آن مستحب است و لازم نيست كه عنوان «احتياط» به داعى امر متعلق به آن، اتيان شود.

ارتباط اين مطلب با محل بحث: شما مى‌خواستيد احتياط در عبادت را از طريق امر متعلّق به احتياط درست كنيد و ما جواب داديم كه امر متعلّق به احتياط، تعبّدى نيست بلكه توصّلى مى‌باشد و معناى امر توصّلى اين است كه هرگاه موضوع آن، محقّق شد با هر قصد و داعى كه انسان، آن را اتيان كند «امر» توصّلى ساقط مى‌شود.

تذكّر: تمام اوامر توصّلى را مى‌توان با قصد قربت اتيان نمود لذا مى‌گوئيم، اوامر توصّلى، عبادت دائمى نمى‌تواند درست كند و ضرورت ندارد دائما تعبّدى باشند.

٢- اگر امر متعلّق به احتياط، تعبّدى باشد مصحّح جريان احتياط در عبادات نمى‌شود و اشكال در باب احتياط تجديد مى‌شود زيرا معناى «يستحب الاحتياط» اين است كه شما اوّل عنوان «احتياط» را درست كنيد بعد، حكم به استحباب را روى آن اجرا نمائيد.

به عبارت ديگر وقتى ما مى‌گوئيم «يستحب الاحتياط» حكم و امر، متأخّر از موضوع است. و «حكم» نمى‌تواند موضوع خود را محقّق كند اگر كسى گفت: انا امر بالاحتياط امرا استحبابيّا ما از «امر» نمى‌توانيم احتياط را درست كنيم بلكه بايد با قطع نظر از اين «امر»، احتياطى باشد تا ما آن را رعايت كنيم.