دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٥ - ٢ توسعه و آبادانى

در اين بينش كار كردن ذاتاً محترم است، هر چند نيازى به درآمد آن نباشد. در واقع «كار» در اسلام تنها براى مصرف نيست، بلكه گاه براى منفعت‌رسانى بيشتر است.

آن حضرت در حديث ديگرى مى‌فرمايد:

«المال ما أفاد الرجال‌

؛ سرمايه مطلوب آن است كه به حال مردم سودمند باشد». [١]

در سخن ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«ما يخلف الرجل بعده شيئاً أشدّ عليه من المال الصامت‌

؛ آدمى پس از خود چيزى را باقى نمى‌گذارد كه (در حسابرسى) از مال راكد، شديدتر باشد».

راوى پرسيد: پس با مال صامت چه كنيم؟ حضرت فرمود:

«يجعله في الحائط والبستان والدار

؛ آن را در (راه آبادسازى) باغ و بستان و مسكن قرار بدهد». [٢]

از همين رو در نگاه اسلام معطّل گذاشتن زمينِ كشاورزى مجاز نيست، زيرا باير گذاشتن زمين‌هاى حاصلخيز نوعى خارج كردن اموال از چرخه توليد است.

در قرآن كريم مى‌خوانيم: « «هُوَ أَنشَأَكُمْ مِّنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا»؛ خداوند شما را از زمين آفريد و آبادانى آن را از شما خواسته است». [٣]

در روايتى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«من كان له أرض فليزرعها وإلّا فليؤدّها أخاه ...

؛ هر كس زمينى دارد، در آن زراعت كند و گرنه به برادر (مؤمنش)

[١]. عيون الحكم والمواعظ، ص ٤٢.

[٢]. وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٤٤، ص ١.

[٣]. هود، آيه ٦١.