دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١١ - ٣ حفظ كرامت انسانى و عزت نفسانى
الف. فعّال اقتصادى در چنين جامعهاى خود را به اموال حرام و نامشروع، آلوده نمىكند.
توضيح اينكه انسان مؤمنى كه در عرصه مسائل اقتصادى فعاليت مىكند در كسب مال و توليد ثروت، خود را به راههاى نامشروع و حرام و شيوههاى ضد كرامت و حريّت، آلوده نمىسازد؛ يعنى در حالى كه در مكتب اقتصاددانهاى مادّى دنيا، تحصيل ثروت و توزيع آن هيچ قيد و شرطى ندارد؛ هرگونه تجارت پردرآمدى مباح شمرده شده، از داير كردن مراكز براى مفاسدى چون قمار و روسپىگرى هيچ منعى وجود ندارد، بلكه براى حمايت از آن قانون وضع مىشود و نيز در حالى كه- چنانكه در فصل «حاكميت اخلاق بر نظام اقتصادى اسلام» در همين كتاب خواهد آمد- همچنان تجارت بردگان جنسى به قوت خود باقى است، بلكه- بر اساس آمارى كه ارائه خواهد شد- هر ساله در حال گسترش است و مسأله مواد مخدر با ممنوعيت ظاهرى آن، در پشت پرده توسط بسيارى از قطبهاى ثروت و با حمايت پنهانى سران بسيارى از دولتها دامن زده مىشود و تجارت بسيار پرسود انواع سلاحهاى مخرّب و حتى در صورت لزوم، سلاحهاى شيميايى و ميكربى و به طور كلى سلاحهاى كشتار جمعى آشكارا و علنى جريان دارد- در چنين وضعيتى- مؤمن اقتصادى تمام درآمدها و هزينههايش در چهارچوب ارزشها و كرامت انسانى است و تمام آنچه در بالا گفته شد اعم از تأسيس مراكز فساد، تجارت سوداگران مرگ، تجارت بردگان جنسى، سلاحهاى مخرّب كشتار جمعى و ... در نگاه او ممنوع است و به شدّت از آن پرهيز دارد و به طور كلّى از ورود حرام به حوزه فعاليتهاى جامعه خويش اجتناب مىورزد، زيرا بر اساس آموزههاى دينى معتقد است خداوند ارزاقش را به نحو حلال ميان بندگانش تقسيم كرده و هيچ كس نمىميرد مگر اينكه رزق مقدّر و مقسومِ حلالش را به طور كامل دريافت مىكند، گرچه ديرتر به آن برسد.
اين در حالى است كه اگر به حرام آلوده شود و از راههاى نامشروع، وارد فعاليتهاى اقتصادى گردد حلال خدا از او منقطع مىگردد؛ يعنى همان حقيقتى كه به سند معتبر از امام باقر عليه السلام از رسول خدا در حجةالوداع نقل شده است كه فرمود:
«آگاه باشيد كه روحالامين در جانم اين چنين دميده كه نمىميرد كسى مگر اينكه روزىاش را به حدّ تمام و كمال دريافت كند، پس پرهيزگارى پيشه كنيد و در طلب دنيا زياده خواه نباشيد و تأخير در رزق سبب نشود كه از طريق گناه آن را بهدست آوريد، چرا كه خداوند تبارك و تعالى بهگونه حلال، ارزاقش را ميان آفريدههايش تقسيم كرده نه به نحو حرام، پس كسى كه تقواى الهى پيشه كند و صبر نمايد (و به مقدار كافى تلاش كند) خداوند از راه حلال روزىاش را مىدهد و كسى كه پردهدرى كند و در طلب روزى تعجيل نمايد و آن را از غير راه حلال طلب نمايد روزى حلالش قطع خواهد شد