دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - ٢ مشكلات زيست محيطى

همچنان مشكلات زيست محيطى لاينحل بماند.

بانك جهانى پاره‌اى از مشكلات زيست محيطى را اين‌گونه بر شمرده است:

١. يك سوم جمعيت جهان از بهداشت مناسب و يك ميليارد انسان از آب آشاميدنى سالم محرومند.

٢. ٣/ ١ ميليارد نفر در معرض وضعيت ناسالم ناشى از دود و دوده قرار دارند.

٣. ٣٠٠ تا ٧٠٠ ميليون زن و كودك از آلودگى شديد هوا، ناشى از آشپزى داخل منازل (نامناسب) رنج مى‌برند.

٤. صدها ميليون كشاورز، جنگل‌نشين‌ها و مردم بومى كه تأمين معاش آنان به زمين و وضع مساعد محيط زيست بستگى دارد، دچار مشكل هستند.

٥. يك چهارم زمين‌هاى مشروب (و قابل كشت)، دچار مشكل شورى آب هستند.

فقر به مردم اجازه بهره‌بردارى از منابع طبيعى‌شان را نمى‌دهد و به ناچار، زمين‌هاى حاشيه‌اى كشت مى‌شود و جنگل‌ها از درختان خالى مى‌گردد». [١]

آسيب جنگل‌ها خطرى جدّى در جهان است كه ناشى از حرص بشر بر مصرف‌زدگى و سودجويى است. درختان و جنگل‌ها كه مجارى تنفّسى زمين‌اند و در توليد اكسيژن و پالايش آلودگى‌ها و رشد حيوانات نقش اساسى دارند، به شدت مورد بى‌رحمى قرار گرفته‌اند.

لستر براون (رئيس مؤسسه «ديده‌بان جهان» در آمريكا) و همكارانش بر اساس تحقيقاتى كه انجام داده‌اند، مى‌نويسند:

«بر اساس مطالعاتى كه در سال ١٩٩١ بر روى سه چهارم جنگل‌هاى اروپا به عمل آمد، كميسيون اقتصادى سازمان ملل متحد دريافت كه ٢/ ٢٢ درصد از جنگل‌هاى اين منطقه آسيب ديده‌اند. اين رقم در سال ١٩٩٠، ٨/ ٢٠ درصد بود». [٢]

طبق آمارى ديگر: «هر دقيقه ٦٠ جريب يا وسعتى معادل ٦٠ زمين فوتبال از جنگل‌هاى استوايى باران‌زاى كره زمين نابود مى‌شوند. اين جنگل‌ها مأمن حدود ٥٠ تا ٨٠ درصد گونه‌هاى نباتى و حيوانى‌اند كه شمار آنها در حدود ٣٠ ميليون گونه برآورد شده است. روند لجام گسيخته فعلى جنگل‌زدايى سبب مى‌شود كه جنگل‌هاى استوايى كره زمين به طور كلى در ٢٠ تا ٥٠ سال آينده نابود شوند و زمين تدريجاً مبدّل به بيابان خواهد شد». [٣]

تخريب جنگل‌ها و مراتع به فرسايش خاك نيز كمك مى‌كند، از اين رو «در شرايط كنونى تخريب ناشى از بهره‌بردارى غير اصولى و بى‌رويه، فرصت تجديد حيات طبيعى جنگل را از بين برده است. بر اساس آمارها، تخريب جنگل طىّ ٢٠ سال گذشته‌

[١]. ر. ك: مباحث اساسى اقتصاد توسعه، جرالد مِيِر، ترجمه غلامرضا آزاد، ص ٧٩.

[٢]. علائم حياتى كره زمين، ص ١٧٥. (مطابق نقل: پديده‌شناسى فقر و توسعه، ج ٣، ص ٣٤٠).

[٣]. اگر سياره را دوست داريد، ص ٥٧ (مطابق نقل: پديده‌شناسى فقر و توسعه، ج ٣، ص ٣٤٠).