دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦ - مقدّمه دورنماى وحشتناك

به تعبير شهيد صدر: «انسان اروپايى پيوسته نگاهش به زمين (لذّات مادى) است، نه به آسمان (فرمان‌هاى الهى و ارزش‌هاى معنوى)». [١]

بنابراين، اقتصاد سرمايه‌دارى با تغيير جهان‌بينى به تكاپو و تلاش‌هاى اقتصادى گام نهاد و مى‌دانيم «جهان‌بينى همچون پايه‌هاى ساختمانى است كه گرچه هميشه پنهان است و ديده نمى‌شود، ولى نقش عمده‌اى در استحكام و پايدارى ساختمان دارد». [٢]

اگر جهان‌بينى مادى‌گرايانه باشد، نتيجه قطعى آن تأسيس نظامى مادى‌گرايانه است. در اين نظام اقتصادى، هرگز اهداف انسانى و اخلاقى جايى ندارد و شعار عدالت، رفاه و رفع فقر راهى به عرصه وجود نخواهد داشت. به تعبير ابوالأعلى‌ مودودى:

كاشتن گياه «انبه» نيازمند برخوردارى از بذر اين گياه است، بنابراين با كاشتن بذر ليمو هرگز نمى‌توان به گياه انبه دست يافت؛ اگر چه بذر مزبور از بهترين نوع خود باشد. [٣]

مشكلات نظام سرمايه دارى و نيافتن راه حل‌هاى مناسب، سبب روى آوردن پاره‌اى از كشورهاى غربى به دو نظام ديگر شد: يكى نظام سوسياليسم كه بر اساس نفى مالكيّت خصوصى و الغاى مالكيّت ابزار توليد و شعار «از هر كس به مقدار توانايى‌اش و به هر كس به مقدار نيازش» تأسيس شده بود و ديگرى «نظام دولت رفاه‌

[١]. اقتصادنا، مقدمه چاپ دوم، ص ٣٥.

[٢]. اسلام و چالش اقتصادى، ص ٣٥.

[٣]. همان، ص ٣٦.