تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٥٢ - تفسير«اهدنا الصراط المستقيم»
كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «هر كس [بخواهد] از گذر بر صراط چونان تندباد و ورود بى حساب به بهشت، خشنود گردد،[١] ولايت ولىّ و وصى و مصاحب و جانشين مرا بپذيرد ... به عزت و جلال پروردگارم سوگند كه او باب خداوند است كه تنها راه رسيدن به خداست و او صراط مستقيم و كسى است كه خداوند روز قيامت، از ولايت او مىپرسد.»[٢]
[١/ ٥٥٥] ديلمى با سند خود به ابو سعيد خدرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم درباره آيه «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ»[٣] روايت كرده است: «آنان را نگه داريد؛ آنان درباره ولايت على بازخواست مىشوند.»[٤]
ابن حجر هيثمى گويد: «گويا همين، مقصود واحدى است كه مىگويد: درباره آيه «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» روايت شده است كه از ولايت على و اهل بيت سؤال مىشوند؛ زيرا خداوند به پيامبرش فرمان داد به مردم اعلام كند كه در برابر تبليغ رسالت، مزدى از آنان نمىخواهد؛ مگر دوستى خويشاندانِ [حضرت]. معناى آيه اين است كه از آنان سؤال مىشود: آيا حق دوستى را نسبت به آنان به جا آوردند؛ آنسان كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم آنان را سفارش كرده بود؛ يا آن را تباه ساخته، اهمال كردند؟
در صورت دوم، از آنان مطالبه مىگردد و پىآمد آن، گريبانگيرشان شود.»[٥]
[١/ ٥٥٦] حاكم حسكانى با سند خود به عطاء بن سائب از سعيد بن جبير از ابن عباس از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم روايت كرده است: «هنگامى كه روز قيامت فرا رسد، من و على بر صراط، نگه داشته مىشويم و از هر كس كه از كنار ما مىگذرد، درباره ولايت على مىپرسيم. هر كس همراه با ولايت باشد [عبور مىكند]؛ وگرنه او را به آتش
[١] . اشاره به آيات« فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ. فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً»( انشقاق( ٨٤) ٧ و ٨).
[٢] . شواهد التنزيل، ج ١، ص ٥٩.
[٣] . صافات( ٣٧) ٢٤:« آنها را نگه داريد كه بايد بازپرسى شوند.»
[٤] . حاكم حسكانى با سند خود به ابو سعيد خُدرى و ابن عباس و ابو جعفر باقر عليه السلام چنين روايت كرده است.( شواهد التنزيل، ج ٢، ص ١٠٦- ١٠٨).
[٥] . الصواعق المحرقه، ص ٨٩.