تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥١٧ - تفسير«الحمد لله»

تفسير سوره حمد

تفسير «الْحَمْدُ لِلّهِ»

اين سوره با حمد خداى تعالى آغاز مى‌شود و حمد، همان ستايش نيكو، در مقام شكر و سپاس از نعمت فراوان است. در گام ديگر، وصف «پرورگار جهانيان» مى‌آيد كه گويا، تعليلى لطيف براى استحقاق آن حمد جامع و ستايش فراگير است. «ربّ» همان مالك عهده‌دار امور مربوبين- كه همه آفريدگان هستند- مى‌باشد.

اين ربوبيت فراگير كه امور مربوبين را بر عهده دارد؛ برآمده از مقام رحمت گسترده خداى تعالى است كه همان رحمانيت عام مى‌باشد؛ نيز برخاسته از عنايت فراوان او به بندگان مؤمن خود است كه همان رحيميت خاص مى‌باشد.

ربوبيت نيز به مالكيت همه امور در روز جزا، منتهى مى‌گردد.

حال كه حقيقت چنين است، سزاوار است كه غير خداى تعالى پرستش نشود و از غير او، يارى‌جويى نگردد. نيز شايسته‌تر آن است كه جز به او، عرض حاجت نشود.

اين، اجمال تفسير سوره است، اما تفصيل آن براساس روايات، به شرح ذيل مى‌باشد:

حمد، همان‌ستايش برنعمت فراوان‌است تاسپاسى دربرابر تفضّل خداى‌تعالى باشد. حمد، خودِ شكر نيست، بلكه شكر، غايت آن است. اگر بنده بگويد: «أحمدُ