تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥١٢ - نگارش بسمله

الرَّحِيمِ» سين را در آن آشكار ساز.»[١]

[١/ ٣٩٨] خطيب و ابن اشته در مصاحف، از محمد بن سيرين روايت كرده‌اند كه وى خوش نمى‌داشت باء را تا ميم بكشد؛ مگر آن كه سين را بنويسد.[٢]

[١/ ٣٩٩] خطيب از مطر ورّاق روايت كرده است كه معاوية بن ابى سفيان، كاتب رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بود. حضرت به وى فرمان داد كه حرف باء و سين را كنار هم بنويسد، سپس آن را به سمت ميم بكشد، آن گاه حروف اللَّه، الرحمان و الرحيم را كنار هم بنويسد و هيچ كدام از نام‌هاى خدا را در نگارش يا قرائتش، مدّ ندهد.»[٣]

[١/ ٤٠٠] در تفسير بغوى آمده است كه عمر بن عبد العزيز به كاتبان خود مى‌گفت:

«باء را كشيده بنويسيد؛ سين را آشكار سازيد؛ و بين آن دو را فاصله دهيد؛ و ميم را دايره‌وار بنگاريد كه اين همه، براى تعظيم كتاب خداوند است.»[٤]

[١/ ٤٠١] ابن سعد در الطبقات، از جويريّه بنت اسماء روايت كرده است كه عمر بن عبد العزيز در همين رابطه، كاتبى را بر كنار كرد. وى «بسم» را نوشته، ولى سين را مشخص نكرده بود؛[٥] يعنى سين را دندانه‌دار نكرده و باء را تاء ميم كشيده بود.

[١/ ٤٠٢] ابو عبيد از عمران بن عون روايت كرده است كه عمر بن عبد العزيز كاتبى را كه ميم را پيش از نگارش سين، نوشته بود،[٦] كتك زد. از كاتب پرسيدند: «به چه سبب اميرمؤمنان تو را زد؟» گفت: «براى سين.»[٧]

[١] . الدرّ، ج ١، ص ٢٨؛ فردوس الاخبار، ج ١، ص ٣٤٤؛ ابن عساكر، ج ١٦، ص ٦.

[٢] . الدرّ، ج ١، ص ٢٧؛ الجامع، ج ١، ص ٤٠٨ و ٤٠٩.

[٣] . الدرّ، ج ١، ص ٨؛ الجامع، ج ١، ص ٤١٢ و ٤١٣.

[٤] . بغوى، ج ١، ص ٧٠؛ ابو الفتوح، ج ١، ص ٥٢.

[٥] . الدرّ، ج ١، ص ٢٨؛ الطبقات، ج ٥، ص ٣٦٧.

[٦] . يعنى پيش از نگارش دندانه‌هاى سينِ قبل از ميم.

[٧] . الدرّ، ج ١، ص ٢٨؛ فضائل القرآن، ص ١١٦.