تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥١١ - نگارش بسمله

راست منحرف كن، آن گاه طنين نون را به گوش من برسان‌[١]؛ حاء را [هنگام نگارش‌] بچرخان؛ صاد را درشت بنويس؛ عين را مايل بنگار؛ كاف را بشكاف؛ فاء را بزرگ بنويس؛ لام را شمرده بنگار؛ باء و تاء و ثاء را روان ساز؛ زاء را استوار نوشته، انتهاى را كج كن. قلمت را پشت گوش خود بگذار تا بهتر به يادت بماند.»[٢]

[١/ ٣٩٣] نيز حضرت به كاتب خود عبيد اللَّه بن ابى رافع فرمود: «دوات خود را ليقه كن؛ شكاف تراشيده شده قلم خود را بلند كن و بين سطرها فاصله‌انداز و حروف را نزديك به هم بنويس.»[٣]

[١/ ٣٩٤] ديلمى روايت كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به يكى از كاتبان خود فرمود:

«دوات را ليقه كن؛ [نوك‌] قلم را كج كن؛ دندانه آغازين باء را بلند بنگار؛ دندانه‌هاى سين را با فاصله بنويس؛ ميم را كور نكن؛" اللَّه" را زيبا ساز؛" الرحمان" را بكش؛" الرحيم" را نيكو بنويس؛ و قلم خود را پشت گوش چپ خود بگذار تا بهتر به ياد آورى.»[٤]

[١/ ٣٩٥] خطيب در جامع از زهرى روايت كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از كشيدن‌ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» نهى كرد؛[٥] يعنى از كشيدن باء تا ميم و نگذاشتن دندانه‌هاى سين بين آن دو، نهى كرد؛ چنان كه در حديث بعدى مى‌آيد.

[١/ ٣٩٦] سلفى از ابن عباس روايت كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «باء را تا ميم نكش؛ مگر آن كه سين را دندانه دهى.»[٦]

[١/ ٣٩٧] ديلمى در مسند الفردوس و ابن عساكر در تاريخ دمشق، از زيد بن ثابت روايت كرده‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «هنگام نوشتنِ‌ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ‌

[١] .[ نون را كاملًا نيم‌دايره بنگار.]

[٢] . كنز العمّال، ج ١٠، ص ٣١٣.

[٣] . همان.

[٤] . همان، ص ٣١٤. نيز بنگريد به: منية المريد، ص ٢٠٣ و ٢٠٤؛ الفردوس بمأثور الخطاب، ج ٥، ص ٣٩٤.

[٥] . الدرّ، ج ١، ص ٢٧؛ الجامع، ج ١، ص ٤١١.

[٦] . الدرّ، ج ١، ص ٢٧.