تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٥٤ - بسمله؛ آيهاى قرآنى
است؟» حضرت گفت: «آرى، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم آن را مىخواند و از فاتحة الكتاب بر مىشمردش و مىفرمود:" فاتحة الكتاب همان سبع مثانى است."»[١]
[١/ ٢٦٠] همچنين وى با سند خود از محمد بن قاسم مفسر، معروف به ابو الحسن جرجانى روايت كرده است كه وى گفت: يوسف بن محمد بن زياد و على بن محمد بن يسار از پدرانشان از حسن بن على، از پدرش، على بن محمد از پدرش، محمد بن على از پدرش، على بن موسى الرضا از پدرش از پدرانش از اميرمؤمنان عليهم السلام روايت كردند كه حضرت فرمود: « «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» آيهاى از فاتحة الكتاب مىباشد و اين سوره هفت آيه دارد كه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» كامل كننده آن است. از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شنيدم كه مىگفت: خداى تعالى به من فرمود: اى محمد، «وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ»[٢]، پس فاتحة الكتاب را به طور ويژه، بر من منت نهاد و آن را در برابر قرآن عظيم قرار داد. همانا فاتحة الكتاب شريفترين اندوخته گنجهاى عرش است و خداوند محمد را بدان ويژه ساخت و شرافت داد و در آن، هيچ يك از پيامبرانش را با او شريك نكرد، جز سليمان كه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» را به او داد. آيا نمىبينى كه از بلقيس اين سخنان را حكايت مىكند: «إِنِّي أُلْقِيَ إِلَيَّ كِتابٌ كَرِيمٌ. إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»[٣]".»[٤]
[١/ ٢٦١] شيخ با سند خود از محمد بن على بن محبوب از عباس از محمد بن ابى عمير از ابو ايوب از محمد بن مسلم چنين روايت كرده است: «از امام صادق عليه السلام درباره سبع مثانى و قرآن عظيم پرسيدم كه آيا همان فاتحة الكتاب است؟ فرمود:
" آرى." گفتم: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» جزو سبع [مثانى] است؟ فرمود:" آرى، اين
[١] . امالى، ص ٢٤٠؛ العيون، ج ١، ص ٢٦٩ و ٢٧٠؛ صافى، ج ١، ص ١٢٢.
[٢] . حجر( ١٥) ٨٧:« همانا به تو سبع مثانى و قرآن عظيم را عطا كرديم.»
[٣] . نمل( ٢٧) ٢٩ و ٣٠:« نامهاى ارجمند براى من آمده است. اين نامه از طرف سليمان مىباشد و مضمونش چنين است:« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».»
[٤] . امالى، ص ٢٤٠ و ٢٤١. حديث در شماره ١/ ١ گذشت.