تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٩٤ - قرائت«مالك يوم الدين»

[١/ ٨٣] ترمذى در جامع، از ابوبكر محمد بن ابان از ايوب بن سويد رملى از يونس بن يزيد از زهرى از انس چنين روايت كرده است: «پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر و عمر- و گمان مى‌كنم گفت- و عثمان‌ «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» مى‌خواندند.»[١]

ابو عيسى (ترمذى) گويد: «اين حديثى غريب است و حديث زهرى از انس بن مالك جز از طريق اين شيخ، ايوب بن سويد رملى، به دست ما نرسيده است؛ درحالى كه:

[١/ ٨٤] برخى از اصحاب زُهْرى از وى نقل كرده‌اند كه پيامبر و ابوبكر و عمر «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» مى‌خواندند.[٢]

[١/ ٨٥] نيز عبد الرزاق از مَعمَر از زُهرى از سعيد بن مسيّب روايت كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر و عمر «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» قرائت مى‌كردند.[٣]

[١/ ٨٦] احمد در الزهد، ترمذى، ابن ابى داوود و ابن انبارى از انس روايت كرده‌اند: «پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر و عمر و عثمان‌ «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» با الف مى‌خواندند.» جلال الدين سيوطى اين حديث را در الدرّ المنثور گزارش كرده است.[٤]

[١/ ٨٧] هم‌چنين سعيد بن منصور و ابن ابى داوود در مصاحف، از طريق سالم از پدرش روايت كرده‌اند كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر و عمر و عثمان‌ «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» مى‌خواندند.[٥]

ابن‌ابى داوود سجستانى در مصاحف، به چند طريق از زهرى روايت كرده‌است كه قرائت‌ «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» با الف را به پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر و عمر نسبت مى‌داد.

[١] . شايد در نسخه حديث، تصحيفى روى داده و« مَلِك يوم الدين» بوده و بدين جهت ترمذى آن را غريب شمرده و با حديث بعدى نقض كرده است.

[٢] . ترمذى، ج ٤، ص ٢٥٧ و ٢٥٨.

[٣] . همان، ص ٢٥٨.

[٤] . الدرّ، ج ١، ص ٣٥؛ ترمذى، ج ٤، ص ٢٥٧؛ مصاحف، ص ٩٢.

[٥] . الدرّ، ج ١، ص ٣٥.