تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٩٢ - وقف در قرائت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم

[١/ ٧٨] حاكم با سند خود به امّ سلمه روايت كرده است كه وى گفت: «رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم قرائت خود را آيه به آيه، قطع مى‌كرد. [حضرت چنين مى‌خواند:] «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ»، آن گاه وقف مى‌كرد؛ «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»، سپس وقف مى‌كرده و به همين ترتيب ادامه مى‌داد.»

حاكم گويد: «اين حديث براساس شرايط شيخين‌[١] صحيح است.»[٢]

دارقطنى اين روايت را در سنن گزارش كرده، مى‌گويد: «سند آن صحيح است.»[٣]

ابو داوود در سنن، امام احمد بن حنبل و ابن خزيمه در صحيح و ديگران نيز آن را روايت كرده‌اند.[٤]

[١/ ٧٩] در حديث امّ سلمه قرائت حضرت صلى الله عليه و آله و سلم چنين توصيف شده است كه ايشان‌ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» را يك آيه به شمار آورد، ولى‌ «صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» را آيه مستقلى نشمرد.[٥] حديث ياد شده خواهد آمد. در مصحف‌ها نيز همين گونه آمده است.

***

رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم هنگام قرائت نماز، در دو مورد سكت (درنگى كوتاه) مى‌كرد:

يكى، هنگامى كه امّ القرآن را به پايان مى‌رساند و ديگرى، در آخر سوره.

[١/ ٨٠] شيخ با سند خود به اسحاق بن عمار از امام صادق عليه السلام از پدرش عليه السلام چنين روايت كرده است: «دو نفر از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم درباره نماز حضرت، با هم اختلاف نظر پيدا كردند، پس به ابىّ بن كعب نامه نوشتند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم چند بار سكت داشت؟ وى نوشت: دوبار: يكى، هنگامى كه از امّ القرآن فارغ‌

[١] .[ بخارى و مسلم‌].

[٢] . حاكم، ج ٢، ص ٢٣١ و ٢٣٢.

[٣] . دارقطنى، ج ١، ص ٣١٠.

[٤] . بنگريد به: ابوداوود، ج ٢، ص ٢٤٨؛ مسند احمد، ج ٦، ص ٣٠٢؛ ابن خزيمه، ج ٢، ص ١٨٨؛ ترمذى، ج ٤، ص ٢٥٧.

[٥] . الدرّ، ج ١، ص ١٩.