تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٥٦ - روش برگزيده براى عرضه روايات

«اشكالى ندارد. پدرم مرا فرمان داد و من انجام دادم.»

در روايت مسعدة بن صدقه نيز همين مطلب گزارش شده است.[١]

امام خمينى قدس سره مى‌گويد: نيك مى‌دانى كه برخى از كارها، اگر بر فرض، مباح هم باشد، معصوم آن را مرتكب نمى‌شود؛ چه، او از ارتكاب آن‌چه موجب تنفّر طبع‌ها مى‌گردد، منزّه است.

ايشان مى‌افزايد: به همين جهت، من به محمد بن اسحاق ياد شده اطمينان كامل ندارم. او صرّاف بود و پول‌ها را تبديل مى‌كرد. وى روايات اين باب را به چهار نفر از معصومان نسبت داده است: باقر و صادق و كاظم و رضا عليهم السلام. چگونه مى‌توان اين روايات را پذيرفت؟ اينها همانند روايات فروش انگور به شراب‌ساز مى‌باشد كه سخت، انكار شده است و عقل رشيد آنها را ردّ مى‌كند.[٢]

ما اين بحث را بدين جهت به درازا كشانديم كه موضوعى پر اهميت و نيز پايه‌گذارِ شيوه‌اى نو براى ارزيابى روايات است؛ شيوه‌اى كه به دوران فقهاى محقق سلف- رضوان اللَّه تعالى عليهم- باز مى‌گردد.

روش برگزيده براى عرضه روايات‌

شيوه برگزيده ما در عرضه روايات، پيمودن مراحل سه گانه براى دست‌يابى به نتيجه مطلوب است:

نخست: عرضه آيه بر دلايل درونى و درونْ چارچوبىِ خود آيه كه اگر به طور كامل نتيجه‌بخش بود [مطلوب به دست آمده است‌]؛ وگرنه با بررسى قرائن و شواهدى از آيات ديگر، براى رفع ابهام و حل مشكل تلاش مى‌شود؛ زيرا بخشى از قرآن با بخشى ديگر سخن مى‌گويد و قسمتى از آن، گواه قسمتى ديگر است؛ آن‌سان‌

[١] . التهذيب، ج ٧، ص ٥٣.

[٢] . بنگريد به: كتاب البيع، ج ٢، ص ٥٣٧- ٥٥١.