تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٩٩ - ٦ اسرار و رموز

داراى قدرت عظيم است. اين، سخن اوست؛ چنان كه خود را توصيف كرده است.»[١]

***

درباره آغاز سوره «طه» دو بحث وجود دارد:

نخست: قرائت آن؛ ابو عمرو طاء را مفتوح و هاء را مكسور خوانده است و اهل مدينه و شام، طاء و هاء، هر دو را بين كسره و فتحه قرائت كرده‌اند. اعمش، حمزه و كسائى به كسر طاء و هاء و عاصم و ابن كثير هر دو حرف را با تفخيم قرائت كرده‌اند.

ابو اسحاق ثعلبى گويد: «همه اين قرائت‌ها، لغاتى فصيح و صحيح مى‌باشند.»[٢]

[م/ ٢٤٥] ثعلبى با سند خود به زرّ بن حبيش روايت كرده است كه مردى نزد عبداللَّه بن مسعود «طه» خواند.[٣] عبداللَّه به او گفت: «طِهِ»[٤] آن مرد گفت: «اى ابو عبدالرحمان، آيا [پيامبر] امر نشد كه هر دو پايش را به زمين گذارد؟» عبداللَّه گفت:

«طِهِ؛ اين چنين رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بر من قرائت كرد.»[٥]

طبرسى مى‌گويد كه ابو عمرو با طاء مفتوح و هاء مكسور، اما كسره‌اى لطيف و بدون افراط، قرائت كرده است. او مى‌گويد: «از ابو جعفر و نافع روايت شده:

«كهيعص، طه، طس، حم و الر» همگى، بين فتحه و كسره، اما نزديك به فتحه ادا مى‌شوند.»[٦]

زمخشرى گويد: «ابو عمرو طاء را به سبب استعلاى آن، تفخيم كرده و هاء را اماله كرده است و ابن كثير و ابن عامر آن را بنا بر اصل، تفخيم كرده‌اند و ساير قرّاء، هر دو حرف را اماله كرده‌اند.»[٧]

[١] . قمى، ج ٢، ص ٤٨.

[٢] . ثعلبى، ج ٦، ص ٢٣٥ و ٢٣٦.

[٣] . شايد او همانند قرائت حسن- كه در ادامه مى‌آيد-« طَهْ» قرائت كرده است.

[٤] . شايد هر دو حرف را با اماله خوانده است؛ چنان كه زمخشرى در مورد قرائت ديگران، اعمش و حمزه و كسائى، گزارش كرده است و در ادامه خواهد آمد.

[٥] . ثعلبى، ج ٦، ص ٢٣٦.

[٦] . مجمع البيان، ج ٧، ص ٦.

[٧] . كشّاف، ج ٣، ص ٤٩.