تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٢١ - روايات فضايل سورهها

[م/ ١٢٩] دارقطنى از ابو حاتم از يعقوب بن وليد مدنى از موسى بن عقبه از نافع از عبداللَّه بن عمر روايت كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «اگر بقره به سيصد آيه مى‌رسيد، گاو با مردم سخن مى‌گفت.»

شگفتا! گاو هم‌جنس انسان و حيوان ناطق مى‌گشت.

ابن جوزى گويد: «اين حديث ساختگى است. خداوند از جاعل آن در نگذرد كه هدف او از اين جعل، بد نام كردن اسلام است.» احمد بن حنبل گويد: «يعقوب از دروغ‌پردازان بر ثقات بود؛ نگارش حديث وى جز براى اظهار شگفتى، روا نيست.»[١]

ابو عبداللَّه ذهبى گويد: «احمد درباره يعقوب بن وليد گفته است:

" حديث‌نگاشته وى را پاره كرديم." هم‌چنين احمد گويد:" وى از دروغ‌پردازان بزرگ بود كه حديث جعل مى‌كرد."» ابو حاتم و يحيى بن معين نيز او را تكذيب كرده‌اند.[٢]

به گفته ابن جوزى، ميسرة بن عبد ربّه‌[٣] نيز درباره فضايل سوره‌ها روايت كرده است. عبد الرحمان بن مهدى گويد: «از ميسره پرسيدم كه از كجا اين احاديث را آوردى كه هر كس چنين سوره‌اى را قرائت كند، چنان پاداشى دارد؟ گفت: آن را براى تشويق مردم ساختم.»

[م/ ١٣٠] هم‌چنين ابن جوزى با سند خود به محمد بن نضر نيشابورى‌[٤] از

[١] . الموضوعات، ج ١، ص ٢٤٢؛ كتاب المجروحين، ج ٣، ص ١٣٨.

[٢] . ميزان الاعتدال، ج ٤، ص ٤٥٥.

[٣] . فارسى، سپس بصرى، ملقب به ترّاس أكّال. ابن حبّان گويد:« وى احاديث ساختگى را از ثقات نقل مى‌كردو حديث مى‌ساخت. وى راوى حديث طولانى فضايل قرآن است.» ابو حاتم گويد:« وى حديث مى‌ساخت و درباره فضيلت قزوين و مرزها، روايت نقل كرده است.» ابو زرعه گويد:« او درباره فضيلت قزوين چهل حديث جعل كرد و مى‌گفت: به قصد قربت اين كار را مى‌كنم.»( لسان الميزان، ج ٦، ص ١٣٨). أكّال ناميدنِ او، ماجراهاى شگفت انگيزى دارد.( بنگريد به: لسان الميزان، ج ٦، ص ١٣٩).

[٤] . ابن سلمه عامرى؛ وى ثقه و حافظ است.( تقريب التهذيب، ج ٢، ص ٢١٣).