ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٠٣

ك ٢٠ ل ٣٠ م ٤٠ ن ٥٠ س ٦٠ ع ٧٠ ف ٨٠ ص ٩٠ ق ١٠٠ ر ٢٠٠ ش ٣٠٠ ت ٤٠٠ ث ٥٠٠ خ ٦٠٠ ذ ٧٠٠ ض ٨٠٠ ظ ٩٠٠ غ ١٠٠٠ اين حساب ابجد و رمز حروف براى شماره‌ها از دوران بسيار قديم حسابى معمول و مورد توجه بوده است و در ترتيب تنظيم حروف و رمز بودن هر حرفى براى شماره معينى روشهاى بسيارى وضع شده است كه پايه و مايه علم عميق و اسرار آميز اعداد است و براى خود طريقه ابجدى هم از نظر رمز بندى حروف نسبت به شماره‌ها روش‌هاى متعددى است كه معمول‌تر از همه همين روشى است كه ثبت شد و به اين طريق حروف ابجد رمز كاملى است براى مراتب اعداد و تا هر جا بالا رويم مى‌توانيم از حروف براى رمز عدد استفاده كنيم و اين طريقه شماره‌گذارى با حروف نزد منجمين و زيج‌شناسان بسيار معمول بوده است و ارقام خود را چه در كتب زيج و چه در تقويم‌هاى عربى با حروف ثبت مى‌كرده‌اند.

از احاديث اسلام ابى طالب معلوم مى‌شود حساب به حروف و روش معمول ابجدى در جزيرة العرب و در ميان اين مردم بى‌سواد وامى هم وارد شده و بدان آشنا بودند و چون عربهاى جاهليت و خصوص مردم مكه و قريش از راه بازرگانى با ايران و شام و حبشه و مصر مربوط بودند و از راه مذهبى و نژادى هم با يهود و نصارى مربوط و مخلوط بودند، بناچار اين روش حساب حروفى را از اين ملت‌هاى حسابگر و درس خوانده آموخته بودند و مى‌دانستند گر چه خواندن و نوشتن نمى‌توانستند).

برگشت به شرح- مجلسى (ره)- براى شرح حديث اسلام ابى طالب به حساب جمل وجوهى ذكر شده است:

١- صدوق در معانى الاخبار از محمد بن مظفر از محمد بن احمد