ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٥٨ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

جمله فرمول انقلاب ملى و مؤثر را بيان مى‌كند، مى‌فرمايد براى اقامه حكومت عادله و زنده كردن حقائق اسلام بايد مردم دين‌دار و علاقمند كه طبقه پائين مجتمع اسلامى هستند قيام كنند و پيش بروند و حكومت فاسد و ستم كار خود را از ميان ببرند، چنانچه نهضت اسلام هم بر همين اساس بر پا شد، در بدو دعوت اسلام مردمان پست و غلامان رنج كش دور دائره اسلام جمع شدند تا طبقه حاكمه و اشراف عرب را زير نفوذ قانون كشيدند. از مجلسى (ره)- اين خبر دلالت دارد كه مقصود اين است كه هر كسى را به نام امام زمانش مى‌خوانند و به او منسوب كنند و با او محشور گردد، و در سرانجام او شريك است و هر كه عارف به امام زمانش باشد و معتقد به او است غيبت او برايش زيانى ندارد. از مجلسى (ره)- مشهور ميان مفسرين اين است كه اين آيه در باره كسى است كه براى خدا شريك و يا فرزند مدعى باشد، ولى آيه عام است و شايد مورد خبر يكى از افرادش باشد بلكه عمده آنها باشد. از مجلسى (ره)-" فواحش" يعنى همه گناه‌ها و زشتيهاى عيان و نهان، زيرا مردم جاهليت زناى نهانى را گناهى نمى‌شمردند و از عيان آن جلوگيرى مى‌كردند و خداى سبحان از هر دو حالش غدقن فرموده، و گفته‌اند عيان كردار اعضاء است و نهان كردار دل، و ظاهر خبر اين است كه مراد از هرزگى‌هاى عيان گناهانى است كه ظاهر قرآن دلالت بر حرمت آن دارد و مقصود از هرزگى‌هاى نهان و درونى آنها است كه ائمه هدى (ع) از تأويل فواحش در بطن قرآن بيان كردند كه آن ولايت و پيروى از پيشوايان جور است كه آن هرزه‌ترين هرزگيها است و وسيله همه هرزگى‌ها است و حاصل آنكه هر چه در قرآن وارد است از ذكر فواحش و خبائث و محرمات و منهيات و عقوبات آنها تأويل و باطنش رهبران ستم كارند و هر كه پيرو آنها است، يعنى دعوت مردم را به خود از پيش خود و فرمان روائى بر آنها و