ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٨٧ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

شيخ مفيد (ره) در كتاب فصول گفته: امت اسلامى متفق‌اند كه امير المؤمنين اول مردى است كه رسول خدا (ص) را اجابت كرده، و احدى از اهل علم خلاف آن نگفته جز اينكه عثمانى‌ها در ايمان آن حضرت از نظر خرد سالى اعتراض كردند و گفته‌اند در آن حال بالغ نبوده تا از روى معرفت باشد و ايمان ابى بكر از روى معرفت بوده، و اعتراف تقليدى با اقرار از روى يقين و معرفت برابر نيست، و از اين اعتراض به چند وجه جواب داده:

١- قبول نداريم كه در اين حال كودك باشد و رواياتى ذكر كرده كه دلالت دارند بر اينكه در اول قبول اسلام ١٥ سال داشته.

٢- اگر قبول كنيم كه خردسال بوده و هفت سال داشته، خردسالى منافات با كمال عقل ندارد و وجوب تكليف منوط به بلوغ نيست، و به اتفاق اهل نظر و تعقل بلوغ شرط احكام شرعيه است نه عقليه، با اينكه خدا در داستان يحيى فرموده: (ما به او حكم نبوت داديم و هنوز كودك بود) و داستان عيسى فرمود: (گفت من بنده خدا هستم، به من كتاب داده و مرا پيغمبر كرده) و خردسالى اين دو پيغمبر مانع كمال عقل و حكمتى كه خدا به آنها داده نبود، و اگر عقل آن را محال مى‌دانست در هر كس و در هر حال محال بود، و مفسران جز نادرى اتفاق دارند كه گواه يوسف در آنجا كه مى‌فرمايد: «وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ أَهْلِها: گواهى از خاندان خود زليخا گواهى داد» كودك خردسالى بود در گهواره كه خدا او را به زبان آورد تا يوسف از هرزگى تبرئه كند و تهمت را از او بردارد.

٣- اگر ايمان او از روى معرفت و كمال نبود رسول خدايش بدان نمى‌ستود و آن را فضيلت او نمى‌شمرد، و چون رسول خدا آن را فضل او شمرده و به فاطمه (ع) فرموده: تو خرسند نيستى كه شوهرت دادم به اقدم همه در ايمان، چنان كه فرمود: اول كس از اين امت كه بر سر حوض وارد