ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٤٧ - ظهور امام قائم(ع) و تشكيل يك حكومت عادله در سراسر محيط بشريت

اگر مقصود بداء باشد و بداء در اين مورد معنى داشته باشد چرا به خود همان لفظ بداء تعبير نشده و تعبير از يك حقيقت آن هم در مقام تعليم عمومى به لفظ كذب بسى زشت و ناهنجار است، و باز اگر گفته مى‌شد اين كذب است و كذب مصلحت آميز است باز مطلب روشن‌تر بود گر چه كذب مصلحت آميز هم در اين مورد معنى ندارد و موضوع تقيه هم در اينجا تطبيق نمى‌شود، زيرا پس از تسليم به وجود امام غائب و اظهار عقيده به ظهور آن حضرت ديگر در تعيين وقت چه تقيه‌اى فرض مى‌شود، و به هر حال اين تعبير بسيار مبهم و ناروا است.

و امام موارد اعتراض در كلام شيخ الطائفه بسيار است و از آن جمله خلط اخبار بداء به اخبار وارده در اين باب و درج اين اخبار در موضوع كلى بداء، و ما در باب بداء بيان كرديم كه بدا در مقام علم ذاتى است و ربطى به اين گونه موارد ندارد و در ضمن شرح خبر اول باب بيان كرديم كه موعدهاى مذكوره در اين اخبار بررسى اوضاع اجتماعى بشر و زمينه‌سنجى تكامل خرد و دانش اخلاق بشر است براى تشكيل يك حكومت عادله و تحمل آن زيرا تا بشريت در يك سطح تعقل و دانش عمومى عدالت خواه و عدالت پسند در نيايد، تشكيل حكومت عادله بشرى در سراسر جهان به رهبرى امام قائم عجل اللَّه فرجه ميسر نيست، زيرا عقده يا فرضيه ظهور امام قائم قلب ماهيت بشرى به ماهيت فرشته‌اى و غريزه خلقى اطاعت و ترك گناه نيست، فرضيه جبر مطلق و كنترل همه افراد (اگر امكان داشته باشد) نيست بلكه مقصود تشكيل يك اجتماع بشرى عادله بر اساس اختيار و آزادى است و اين امر با تكامل كلى و عمومى خرد و دانش بشرى ميسر است و راه آن پرورش و آموزش معنوى و مؤثر در روحيه بشر است كه بى‌ترديد اصلاح وضع اقتصادى بشر مقدمه لازم و حتمى آن است.

بى‌ترديد تشكيلات پاك و بى‌زائده اسلام و قرآن به طورى كه‌