ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٧٢ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

مى‌شود تا آغاز بروز حمل و دوران آبستنى و زايش و شيرخوارگى دستور بسيارى وارد شده است كه البته هر كدام به موقع خود در حسن پيدايش او تأثير بسزائى دارد.

٢)- پرورش در محيط عمومى كه از سن دو سالگى آغاز مى‌شود، و اگر چه كودك در سنين اول اين دوره در دامن دايه و مربى است ولى از همه اوضاع محيط كسب روحيه مى‌نمايد و در حقيقت شعور لاداعى در اين سالهاى اول عمر او مستقر مى‌گردد و گر چه خودش بدان متوجه نيست و چنانچه از اين سن دو سالگى زبان جامعه‌اى را كه در آن نشو و نما مى‌كند مى‌آموزد و در روح او ملكه لغت محيط زندگى ثابت مى‌شود و با عدم توجه پس از اندك مدتى يك استاد زبان در محيط خود مى‌گردد همچنان وضع ديگر معمول در محيط زندگى او در روح او نقش مى‌بندد و در آن استاد مى‌شود.

اگر در محيط خداجوئى و عبادت باشد خدا جو و عبادت دوست مى‌شود، و اگر در محيط رقص و ساز و آواز باشد طالب آن بار مى‌آيد، و اگر در محيط دروغ و فريب باشد همان روحيه را پيدا مى‌كند، و اگر در محيط راستى و درستى و امانت باشد همان روحيه را پيدا مى‌كند و وضع كودك در اين دوره دوم تفسير و تأويل همان دوران خانوادگى محض او است، در صورتى كه پدر و مادر مسلمان داشته و با روحيه ايمان او را پديدار كرده‌اند، در اين دوره بايد بر اساس مسلمانى و در محيط مسلمانى پرورش يابد كه از شكر خدا آغاز مى‌شود و اول درس شكر خدا معرفت و شناسائى حضرت او است، بعد از شناسائى خدا توجه به طريق پرستش او است كه تشكر از معلمان روحى است و از شكرگزارى پيغمبر و امام آغاز مى‌شود و اول درس شكر آنان معرفت و شناسائى آنها است و از سياق جمله «أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ» فهميده شود كه مقصود اصلى از اين جمله غير از همان صرف سفارش پدر و مادر و سفارش امور خانوادگى است.