ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٢١ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

توجه ساخت و بر آنها كه از بركت نيروى اسلام سرمايه فراوان اندوخته بودند مانند طلحه و زبير خرده گرفت و بيت المال را ميان همه مسلمانان از هر نژادى و يا هر مقامى برابر توزيع كرد و همين اصل زندگى و كار براى همه كه اساس اقتصاد اسلامى است براى مسلمانان آن روز قابل تحمل نبود و لذا در حكومت او اخلال كردند تا او را شهيد نمودند.

٤- در ذيل حديث ٥ مى‌فرمايد: «ثم أطلق اللَّه لسانهم ببعض الحق» در اين ميان جمعى اظهار حق كنند و گر چه به دل باور ندارند و اين جمع منافقانند كه ثمره وجود آنها حفظ حق و دفاع از اولياء خدا است و شايد اين جمله اشاره به نهضت‌ها و شورش‌هاى ضد حكومت جور بنى اميّه و بنى عباس باشد كه سردمداران بعضى از آنها گر چه به حقيقت مذهب بى‌عقيده بودند ولى چون بوسيله آنها از ائمه حق و پيروان آنها دفاع مى‌شد وجود آنها اين مصلحت ضمنى را داشت كه اگر نبودند خدا در روى زمين پرستيده نمى‌شد و فساد حكومتهاى جائر پايه و اساس اسلام را ويران مى‌كرد. از نهايه- يعنى دعاى آنان فرا گيرد هر كه دنبال آنها است، مقصود اين است كه به آنها احاطه مى‌كند و آنها را از شرّ دشمنان باز مى‌دارد و نگه مى‌دارد- نقل از مجلسى (ره).

من مى‌گويم: ظاهراً مقصود اين است كه دعوت اسلامى از جامعه مسلمانان همه كسانى كه در جبهه مخالف آنها باشد فرا مى‌گيرد و بر مخالفان اسلام غلبه مى‌كنند و اين بيان از پيغمبر مطابق مضمون آيه است كه مى‌فرمايد: «لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ‌» و به اين معنى مناسب‌تر است كه علت جمله سابق ذكر شود و مقصود اين است كه تو به جامعه مسلمانان بچسب و از آن دست مكش زيرا ديگران هم دير يا زود بدان خواهند پيوست و دعوت اسلامى ديگران را هم فرا خواهد گرفت و پايگاه ثابت و بر جاى بشريت همان جامعه مسلمانى است و لفظ دعوت هم با اين معنى مناسب‌تر است بلكه كلمه‌