ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٨٢ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

اجتماعى كه عبارت از كوشيدن در دفاع از اسلام و فهميدن امور دين و تبليغ آن به ديگران است و اين تكليف اجتماعى بر همه واجب عينى است، ولى هر كس بايد به اندازه قدرت خود در انجام آن فعاليت كند و در صورتى كه اين امر اجتماعى ترك شود آنها كه در انجام وظيفه مقدور و مربوط به خود كوتاهى كرده‌اند گناه كار و مستحق كيفرند.

و چون در دوران ائمه حفظ مركزيت مذهب و اجراء تعليمات حقه وابسته به وجود و تعيين امام معصوم است بايد به دنبال او شتافت و در صورتى كه وفات كرد به دنبال جانشين او شتافت و اين وظيفه براى جمعى به همان انتظار انجام مى‌شود و براى جمعى به سفر كردن و جستجو كردن انجام مى شود و آنها كه در طلب معرفت امام وقت در سفرند به وظيفه خود عمل كردند و اهل نجاتند چنانچه امام آنها را مشمول آيه (١٠٠ سوره نساء) دانسته، و مهاجر في سبيل اللَّه شناخته و آنها كه در وطن به انتظار خبر تعيين امام نشسته و بيش از آن قدرت ندارند به وظيفه خود عمل كرده‌اند، و اگر در اين حال بميرند اهل نجات هستند، منظور اين است كه مقصود آيه نفر با دو آيه پيش از آن و بعد از آن بيان يك تكليف مهم اجتماعى است كه عبارت از حفظ مركزيت اسلام است كه دو ركن اساسى دارد:

يكى دفاع از آن در برابر دشمنان به يارى پيغمبر اسلام و گرد آمدن اطراف او براى تشكيل نيروى دفاعى.

و ديگرى اجراء فرهنگ اسلام به آموختن قرآن و تعليمات پيغمبر و نشر و تبليغ آن در سراسر محيط اسلامى و در اين موضوع بر هر فردى واجب عينى است كه به اندازه قدرت خود انجام وظيفه كند و اين غير از تكليف شخصى افراد است نسبت به جهاد و تحصيل علم راجع به اصول و فروع كه هر كدام حكمى نسبت به حال خود دارد، و كوچ براى تعيين شخص امام در شمار همان انجام حفظ مركزيت دين و مذهب است كه‌