ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٥٧

نكته ششم- مسئوليت امام و پيغمبر است در برابر مردمى كه راه چاره ندارند و زندگىِ آنها معطل است مى‌فرمايد:

«يعول من لا حيلة له»

پيشوا بايد به كسانى كه چاره و وسيله زندگى ندارند بمانند پدرى توجه كند و آنها را عيال و نان خوار خود بداند، يا كار به آنها بدهد و دستمزد و يا آنكه نان و هزينه زندگى به آنها بدهد. از مجلسى (ره)- مهدى، محمد بن عبد اللَّه سومين خليفه عباسى است.

«مظلمه» چيزى است كه به ناحق و ستم از كسى بگيرند.

«و ما ذاك يا ابا الحسن» يعنى اين چه سخنى است كه مى‌گوئى (مثل اينكه از اين شكايت اظهار شگفتى و تجاهل كرد).

«و ما والاها» يعنى هر چه نزديك و تابع آن است، يعنى حومه مربوطه بدان يا مقصود اين است كه هر چه مانند آن است از نظر موضوعيت براى حكم كه با قشون گرفته نشده بلكه به وجه مسالمت آميز به دست پيغمبر (ص) آمده است.

در اينجا اعتراضى است و آن اين است كه سوره حشر كه آيه في‌ء در آن است در مدينه نازل شده و آيه: «آتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ‌» در سوره اسراء است و آن پيش از هجرت در مكه نازل شده و چگونه توان گفت كه بعد از آن باشد با اينكه معلوم است اعطاى فدك در مدينه بوده است و جواب آن اين است كه: گاهى در سوره‌هاى مكيه آياتى مندرج است كه در مدينه نازل شده و توصيف به مكى و مدنى بودن مبنى بر غالب آيات است و مؤيد آن است كه طبرسى (ره) در مجمع البيان گفته است: سوره بنى اسرائيل همه‌اش مكى است، و برخى پنج آيه آن را جدا دانسته‌اند و از آن جمله است «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ‌»، اين را از حسن نقل كرده و ابن عباس بر اين پنج آيه ٣ آيه ديگر افزوده است (و بهتر حمل بر تعدد نزول است، از مترجم).