ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٥٣ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام
به كلى ساقط است و پرورش به آرزومندى خاص شيعه است و مايه موقعيت مهم و شايان تحسين اسلامى آنها است چنانچه تاريخ آينده اين حديث آن را تأييد كرد و در ضمن اين حديث هم به آن اشاره شده است و اين پرورش بر پايه آرزو و آرمان راز بزرگ و مهم نهضت اسلام و تعليمات قرآن مجيد است از دو نظر:
١- آرزومندى و آرمان يا به تعبير امروزى و ايده و هدف پايه پرورش اجتماعى درست و پيش رو و پىگير است زيرا وقتى بشر بر اساس آرزو و ايده قدم در ميدان زندگى نهاد، براى سير زندگى خود مىتواند هر چه هدف را عالى و بلند در نظر گيرد، و نيرو و كوشش و پيروزى انسان در مبارزه زندگى به تناسب هدف و ايدهاى است كه براى خود در نظر مىگيرد.
تعليمات اسلام از نظر اتخاذ هدف عالى و ايده جنبش آور بىنظير است، درجات معنويه و هدفهاى عمومى در پرورش اسلام صحيح و تعليمات قرآن تا حد لا نهايت و اعماق نامرئى روح پران بشر تنظيم شده است.
٢- ايدهآل و آرزومندى است كه يك فرد بشر را از جلد كوچك خود بيرون مىكشد و او را متوجه هم نوع و ملتفت دنياى وسيع و جهان پهناور بيرون از او مىكند و با ديگران مربوط و ممزوج مىنمايد و حس اجتماع و مدنيت بشرى را آشكار مىسازد.
ايده و آرمان در بشر تا لا نهايت دامنه دارد، وصال يك معشوق، سرپرستى يك خانواده، اداره يك محله، خدمت به يك شهرستان، رهبرى يك حزب، تشكيل يك حكومت، تحصيل سعادت ابدى، رسيدن به نعمت پايدار بهشت، درك رضوان حق، و. و ... اينها همه مراتب آرزومندى و ايدهآلى بشر است كه هر كدام به نوبت خود و در خور اهميت خود يك نوع نيروى كوشش و تلاش و فداكارى در بشر به وجود مىآورد و او را در روش