ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٩٨ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

نگهدار آنند و گرد آن را دارند تا آب به قرارگاه خود برسد كه دل پيغمبر (ص) است يا وصى او، و طينت‌هاى بهشتى از ملكوتند و طينت‌هاى زمينى از عالم ملك كه از آميختن آنها بدن خاتم الأنبياء و خاندانش آفريده شده به خلاف انبياء و فرشته‌ها كه آنها از يك طينت آفريده شده‌اند چنانچه آنان تنها يكى از دو روح را دارند. اين كلمات بر پايه اصول و اصطلاحاتى است كه او پذيرفته و خود داند كه چه گفته. از مجلسى (ره)- مما خلقنا، يعنى از آنچه بدن‌هاى ما از آن آفريده شده و در اين عبارت اختصارى است كه از گفته‌هاى پيش معلوم است و متحمل است كه مقصود اين باشد كه ابدان ما از اعلا عليين خلق شده، و قلوب شيعه‌هاى ما هم از آن خلق شده كه بدن ما خلق شده، و اين معنى اظهر است، و بدان كه مفسرين در تفسير عليين اختلاف دارند:

١- آن درجات عاليه‌اى است كه گرد آن جلالت است.

٢- آسمان هفتم است.

٣- سدرة المنتهى.

٤- بهشت است.

٥- لوحى است از زبر جد سبز زير عرش آويخته و كردار آنان در آن نوشته است.

فرّاء گفته: يعنى فراز بر فراز تا آنجا كه پايان ندارد، و مقصود اين است كه نوشته كردارشان يا آنچه در آن نوشته شود در عليين است، يعنى در دفتر اعمال آنها است يا آنكه دفتر اعمالشان در اين جاهاى شريف است، و به اين معنى آخرى در آيه مضاف حذف شده، يعنى «ما ادريك ما عليين» اين بياناتى است راجع به تفسير آيه كريمه، و اما وجه استشهاد بدان در اين حديث بر دو وجه است:

١) به مناسبت اينكه دفتر اعمالشان در جايى است كه گِلِ آنها از