المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩١٨ - مبحث تصغير

ندر: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب.

لحاق: اسم، مضاف، فاعل براى « ندر ».

تاء: مضاف اليه.

فى: حرف جرّ.

ما: مجرور به « فى » ، متعلّق به « ندر » ، موصوله.

ثلاثيّا: مفعول براى « كثر ».

كثر: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صله براى « ما ».

ترجمه:

شاذّ و نادر است كه در مورد عدم اشتباه تاء را ترك كنند.

نادر است كه تاء را به كلمه‌اى كه بيشتر از سه حرف است ملحق نمايند.

متن: «٨٥٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

صغّروا: فعل ماضى، جمع، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب تفعيل، متعدّى.

شذوذا: مصدر بمعناى « وصف » حال است از فاعل « صغّروا ».

الّذى: مفعول براى « صغّروا ».

الّتى: معطوف به « الذى » بحذف عاطف.

واو: حرف عطف.

ذا: معطوف به « الّذى ».

مع: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق باستقرّ، حال.

الفروع: مضاف اليه.

منها: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.

تا: اسم اشاره، مبتداء.

واو: عاطفه.

تى: معطوف به « تا ».

ترجمه:

ادباء الّذى و الّتى و ذا و فروع آنها را بطور شذوذ و ندرت تصغير بسته‌اند و از