المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٨٩ - مبحث حكايت

ترجمه:

و اگر « من » را وصل كنى پس لفظش مختلف نشده و پيوسته به يك نحو استعمال مى‌شود و اينكه در شعر « منون » آمده نادر و كمياب است.

متن: «٧٥٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

العلم: منصوب است براى فعل مقدّر كه « احكينه » مفسّر آن است.

احكينّه: فعل امر، مؤكّد به نون تأكيد ثقيله و ضمير متّصل به آن مفعولش مى‌باشد كه به « العلم » راجعست.

من: حرف جرّ.

بعد: مجرور به « من » ، متعلّق به « احكينّه » ، مضاف.

من: مضاف اليه.

ان: حرف شرط.

عريت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب، فعل شرط محلّا مجزوم مى‌باشد و جواب آن به قرينه « احكينّه » محذوف است.

من: حرف جر.

عاطف: مجرور به « من » ، موصوف، متعلّق به « عريت ».

بها: جارّ و مجرور، متعلّق به « اقترن ».

اقترن: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افتعال، لازم، معلوم، صفت براى « عاطف ».

ترجمه:

و علم را بعد از « من » حكايت نما مشروط باينكه از حرف عاطفى كه به « من » مقرون بوده عارى باشد.

شرح عربى:

( و الفتح نزر) لها، اى قليل (وصل التّاء و الألف بمن) إذا حكيّت جمعا مؤنّثا فقل « منات » ( بإثر) قول شخص (ذا بنسوة كلف) وصل بمن واوا أو ياءا و نونا (و قل منون و منين مسكنا) للنّون منهما (إن قيل جا قوم لقوم فطنا) حاكيا له موافقا فى الجمع و الإعراب. (و إن تصل) من بالكلام (فلفظ من لا يختلف) مطلقا بل يبقى على حاله، فقل لمن قال جاء