المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٥٩ - اوزان جمع قلة

ما: موصوله، مجرور به « فى » ، متعلّق به « مثله ».

ذكّرا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، صله عائد براى « ما ».

واو: عاطفه.

ذان: اسم اشاره، تثنيه، مذكّر، مبتداء.

فى: حرف جرّ.

المعلّ: مجرور به « فى » ، متعلّق به « ندرا ».

لاما: تميز.

ندرا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، الفش الحاقى است خبر براى « ذان » و الفش الحاقى است.

ترجمه:

و مثل « فعّل » است در آنچهذكر شد « الفعال ».

و ايندو وزن در معتلّ اللّام نادر مى‌باشند.

متن: «٨٠٨»

تجزيه و تركيب‌

فعل: مبتداء اوّل.

واو: عاطفه.

فعلة: معطوف به « فعل ».

فعال: مبتداء دوّم.

لهما: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر براى « فعال » و جمله « فعال لهما» خبر است براى « فعل ».

واو: عاطفه.

قلّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، لازم، معلوم و ضمير مستتر فاعلى به « فعال » راجع است.

فى: حرف جرّ.

ما: موصوله، مجرور به « فى » ، متعلّق به « قلّ ».