المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٨٢ - اوزان جمع قلة

ما: موصوله، مضاف اليه.

فوق: اسم، ظرف، متعلّق به « ارتقى » ، مضاف.

الثلاثة: مضاف اليه.

ارتقى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد از باب افتعال، صله براى « ما ».

ترجمه:

در جمع كلمه‌اى كه بيش از سه حرف دارد به فعالل و شبه آن البتّه نطق بكن.

متن: «٨٢٦»

تجزيه و تركيب‌

من: حرف جرّ.

غير: مجرور به « من » ، مضاف، متعلّق به « انف ».

ما: موصوله، مضاف اليه.

مضى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صله و عائد براى « ما ».

واو: عاطفه.

من خماسى: جارّ و مجرور، معطوف به « غير ما مضى».

جرّد: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مزيد، از باب تفعيل، صفت براى « خماسى ».

الآخر: مفعول مقدّم براى « انف ».

انف: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، متعدّى.

بالقياس: جارّ و مجرور، متعلّق به « انف ».

ترجمه:

از غير آنچه گذشت و نيز از اسم خماسى مجرّد قياسى است كه آخر آن را در جمع حذف كنى.

متن: «٨٢٧»