المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٨١ - اوزان جمع قلة

اجعل: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

فعالىّ: مفعول اوّل براى « اجعل ».

لام: حرف جرّ.

غير: مجرور به « لام » ، متعلّق به « اجعل » در موضع مفعول دوّم، مضاف.

ذى: مضاف اليه، مضاف.

نسب: مضاف اليه.

جدّد: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، صفت براى « ذى نسب».

كاف: حرف جرّ.

الكرسى: مجرور به « كاف » ، متعلّق باستقرّ، حال از « غير ذى نسب».

تتبع: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، مجزوم به « ان » مقدّره در جواب امر يعنى « اجعل ».

العرب: مفعول براى « تتبع ».

ترجمه:

فعالىّ را جمع براى غير ذى نسبى كه معناى نسبت در آن جديد و حادث است قرار بده همچون كرسىّ كه در اينصورت از عربى متابعت كرده‌اى.

متن: «٨٢٥»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

باء: حرف جرّ.

فعالل: مجرور به « باء » ، متعلّق به « انطقا ».

واو: عاطفه.

شبهه: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « فعالل ».

انطقا: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، مؤكّد بنون تأكيد خفيفه.

فى: حرف جرّ.

جمع: مجرور به « فى » ، مضاف.