المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٩٩ - طريق آگاهى از تقدير تاء تأنيث در اسم

واو: استينافيّه.

ما: موصوله، مبتداء.

تليه: فعل مضارع، فعل و مفعول، صله و عائد براى « ما ».

تاء: فاعل براى « تليه » ، موصوف.

الفرق: بمعناى الفارق، صفت براى « تاء ».

من: حرف جرّ.

ذى: مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ، حال است از « ما تليه».

فاء: شبه رابط.

شذوذ: خبر.

فيه: جارّ و مجرور، متعلّق به « شذوذ ».

ترجمه:

همچنين است « مفعل ».

و آنچه از مذكورات تاء فارقه بخود گرفته است را بايد حمل برشذوذ نمود.

متن: «٧٦٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

من: حرف جرّ، عامله، مبنى.

فعيل: مجرور به « من » ، متعلّق به « تمتنع ».

كاف: حرف جرّ.

قبيل: مجرور به « كاف » ، متعلّق به « استقرّ » ، حال است از « فعيل ».

ان: حرف شرط، عامل جزم، مبنى.

تبع: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب علم، يعلم، متعدّى، معلوم، ضمير فاعلى در آن مستتر است كه به « فعيل » رجوع مى‌كند، فعل شرط، محلّا مجزوم است و جواب شرط بقرينه تمتنع محذوف مى‌باشد و تقدير كلام چنين است:

ان تبع فعيل موصوفه فالتاء تمتنع منه.