المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٩٩ - مبحث تصغير
او: حرف عاطفه.
مدّته: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « علم التأنيث».
الفتح: اسم، معرّف بالف و لام، مبتداء.
انحتم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب انفعال، لازم، معلوم، خبر.
ترجمه:
واجب و حتمى است كه حرف بعد از ياء تصغير را كه پيش از علامت تأنيث يا قبل از الف ممدوده كه آن نيز از نشانههاى تأنيث است واقع شده مفتوح نمائى.
متن: «٨٣٩»
|
كذاك ما مدّة أفعال سبق |
أو مدّ سكران و ما به التحق |
تجزيه و تركيب
كاف: حرف جرّ.
ذاك: اسم اشاره، مجرور به « كاف » ، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.
ما: موصوله، مبتداء.
مدّة: مفعول مقدّم براى « سبق » ، مضاف.
افعال: مضاف اليه.
سبق: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، متعدّى، صله و عائد براى « ما ».
او: عاطفه.
مدّ: اسم، مضاف، معطوف به « مدّة افعال».
سكران: مضاف اليه.
واو: عاطفه.
ما: موصوله، معطوف به « مدّة افعال».
به: جارّ و مجرور، متعلّق به « التحق ».
التحق: فعل ماضى، مفرد، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب افتعال، لازم، صله براى « ما ».
ترجمه:
حرفى كه مدّه افعال يا مدّه سكران و ملحق به آن را سبقت گرفته مانند حرف