المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٥٥ - حكم تميز اسماء عدد از حيث اعراب و افراد و جمع

تفعيل، مجهول، متعدّى، فعل شرط، جواب شرط بقرينه جمله مبتداء و خبر محذوف است.

ما:، موصوله، مبتداء مؤخّر.

قدّما: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، مجهول، الفش الحاقى است.

ترجمه:

براى « ثلاثة » و « تسعه » و اعدادى كه بين ايندو قرار گرفته‌اند در صورت تركيب با غير همان حكمى ثابت است كه قبلا گذشت.

متن: «٧٣٣»

تجزيه و تركيب‌

واو: حرف عاطف.

اول: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب افعال لفيف مفروق، متعدّى به دو مفعول.

عشرة: مفعول اوّل.

اثنتا: مفعول دوّم.

واو: حرف عاطف.

عشرا: معطوف به « عشرة ».

اثنا: معطوف است به « اثنتا » بحذف عاطف.

اذا: حرف شرط.

انثى: مفعول مقدّم.

تشا: فعل مضارع با فاعلش، مفرد، مذكّر، مخاطب، ثلاثى مجرّد، از باب منع، يمنع، اجوف يائى و مهموز اللّام، متعدّى، معلوم، فعل شرط و جوابش بقرينه « اول » محذوف است.

او: حرف عاطفه.

ذكرا: معطوف به « انثى ».

ترجمه:

عشرة را پهلوى اثنتا و « عشر » را پهلوى « اثنا » درآور زمانى كه معدود مؤنّث يا