المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧١٩ - تتمه مبحث«لو»

يعنى: و اگر اختيار بما داده مى‌شد هرآينه از يكديگر جدا نمى‌شديم ولى اختيار با روزگار است.

شاهد در « لما افترقنا» است كه جواب « لو » بوده و منفى مى‌باشد و چنانچه مى‌بينيم مقرون با « لام » آمده است.

قوله: و موضع « ان » حينئذ: كلمه « حينئذ » يعنى حين اقتران « لو » معها.

قوله: و يجب عنده: يعنى عند زمخشرى.

قوله: ان يكون حينئذ: يعنى حين كونها فاعلا لثبت مقدّرا.

قوله: و ردّه المصنّف: ضمير منصوبى در « ردّه » به زمخشرى راجع است.

قوله: لورودها اسما: ضمير در « ورودها » به خبر « انّ » راجع است.

قوله: و لو انّ ما فى الارض من شجرة الخ: آيه (٢٧) از سوره لقمان.

قوله: و لو علم اللّه فيهم الخ: آيه (٢٣) از سوره انفال.

قوله: لو تركوا من خلفهم الخ: آيه (٩) از سوره نساء.

قوله: و لو شاء اللّه ما اقتتلوا: آيه (٢٥٣) از سوره بقره.

متن: «٧١٢»

تجزيه و تركيب‌

امّا: اسم، مبتداء.

كمهما يك من شيئ: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » ، خبر.

واو: عاطفه.

فاء: با الف مقصوره كه بجهت ضرورت شعرى اينطور ضبط شده، مبتداء.

لام: حرف جرّ.

تلو: مجرور به « لام » ، متعلّق به « الفا » ، مضاف.

تلوها: مضاف و مضاف اليه و مضاف اليه است براى « تلو ».

وجوبا: حال.

الف: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، مجهول، متعدّى، خبر براى‌