المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٢٨ - مبحث نسب

بگوئيم جمزىّ.

قوله: كيا الكرسى: كلمه « كرسىّ » با ياء مشدّده اسم منسوب است به كرسىّ با ياء مشدّده.

قوله: اذا كان قبله: ضمير در « قبله » به ياء مشدّده راجع است.

قوله: و ان كان بعض الفقهاء استعمله: ضمير منصوبى در « استعمله » به شفعوىّ راجع است.

قوله: و هو حسن للّبس: ضمير « هو » به استعمال بعض الفقهاء راجع است.

قوله: فان كان قبله حرفان: ضمير در « قبله » به ياء مشدّد راجع است.

قوله: لحن من وجهين: كلمه « لحن » بفتح لام و سكون حاء يعنى اشتباه.

قوله: و حذفها اى كل منهما الخ: كلمه « حذفها » مبتداء و معطوف است به « قلبها » و على القاعده بايد خبر به صيغه تثنيه ذكر شود يعنى بگوئيم: حسنان در حالى كه مصنّف آنرا به صيغه مفرد آورده و اين معنا موجب آن شده كه برخى به مصنّف اعتراف كنند.

شارح براى دفع اين اعتراض گفته:

تقدير كلام كلّ واحد منهما حسن مى‌باشد پس در واقع مبتداء مفرد است و خبر نيز بايد به صيغه مفرد آورده شود.

قوله: لكن المختار الثانى: مقصود از « الثانى » قلب به واو مى‌باشد.

قوله: ثانى ما هى فيه: مقصود از « ما » كلمه‌اى است كه مشتمل برحرف مدّ مى‌باشد و ضمير « هى » به مدّة التأنيث راجع بوده و ضمير در « فيه » به « ما » برمى‌گردد.

متن: «٨٥٨»

تجزيه و تركيب‌

لام: حرف جرّ.

شبهها: مضاف و مضاف اليه و مضاف مجرور است به « لام » متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم، موصوف.

الملحق: اسم، صفت براى « شبهها ».

واو: عاطفه.

الاصلى: معطوف به « الملحق ».