المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٠٨ - فصل اقسام الف تأنيث و شرح اوزان اسم مقصور

ط: و مانند: حثّيثى.

ى: و نظير: كفرّى.

شارح گويد:

٥- وزن فعالى (بضم فاء و تخفيف عين) مانند: حبارى (اسم پرنده‌اى است).

٦- وزن فعّلى (بضم فاء و تشديد عين مفتوحه) نظير: سمّهى (كار باطل مانند لهو و لعب).

٧- وزن فعلّى (بكسر فاء و فتح عين و تشديد لام مثل: سبطرى (يك نوع راه رفتن را گويند و آن راه رفتن اشخاص متكبّر باشد).

٨- وزن فعلى (بكسر فاء و سكون عين) چه مصدر بوده همچون: ذكرى (يادآورى كردن) يا اسم و جمع باشد مثل: ظربى كه جمع ظربان مى‌باشد و آن حيوانى است كوچك شبيه گربه و مانند: حجلى (كبك).

مصنّف گفته است براى آن مثال سوّمى وجود ندارد يعنى آنچه از جمع براين وزن آمده منحصرا همين دو مثال مى‌باشد.

٩- وزن فعّيلى (بكسر فاء و عين مشدّده مكسوره و ياء مشدّده مكسوره) مانند: حثيّثى (زياد وادار كردن برچيزى).

١٠- وزن فعلّى (بضمّ فاء و عين و تشديد لام) نظير: كفرّى (شكوفه خرما).

مصنّف گويد:

ك: و همچنين است: خلّيطى.

ل: و شقّارى.

شارح گويد:

١١- وزن فعّيلى (بضمّ فاء و فتح عين مشدّده و سكون ياء (مانند: خلّيطى (اختلاط و در هم كردن).

١٢- وزن فعّالى (بضمّ فاء و تشديد عين) نظير: شقّارى (نام گياهى است).

مصنّف در كتاب كافيه چند وزن ديگر را به اوزان مشهور اسم مقصور اضافه كرده و آنها عبارتند از:

١٣- وزن فعللى (بفتح فاء و سكون عين و فتح لام) مانند: فرتنى (نام زنى است).

١٤- وزن فوعلى (بفتح فاء و سكون واو و فتح عين) نظير: خوزلى (راه رفتن افراد متكبّر را گويند).