المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٤٩ - مبحث نسب
باء: حرف جرّ.
ردّ: اسم، مصدر، مجرور بباء، متعلّق به « اجبر » ، مضاف.
اللّام: مضاف اليه و اضافه « ردّ » به « اللّام » از قبيل اضافه مصدر به مفعول مىباشد.
ما: موصول، مفعول براى « اجبر ».
منه: جارّ و مجرور، متعلّق به « حذف ».
حذف: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، مجهول، متعدّى، صليه براى « ما ».
جوازا: صفت است براى مصدر محذوف و تقدير كلام چنين است:
و اجبر جبرا ذا جواز.
ان: حرف شرط.
لم: جازمه.
يك: فعل مضارع مجزوم به « لم » ، از افعال ناقصه، فعل شرط.
ردّه: مضاف و مضاف اليه، اسم براى « لم يك».
الف: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، مجهول، خبر براى « لم يك».
ترجمه:
بواسطه ردّ نمودن لام در اسم منسوب حذف قبل از نسبت را ترميم و جبران نما مشروط باينكه برگرداندن لام مألوف و مأنوس نباشد.
متن: «٨٧٤»
|
فى جمعى التّصحيح أو فى التّثنية |
و حقّ مجبور بهذا توفية |
تجزيه و تركيب
فى: حرف جرّ.
جمعى: اسم، به صيغه تثنيه، مضاف، مجروب به « فى » ، متعلّق به « الف ».
التصحيح: مضاف اليه.
او: عاطفه.
فى: حرف جرّ.