المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٥١

متن: «٦٧٨»

تجزيه و تركيب‌

فاء: جواب براى شرط مقدّر و تقدير كلام: و امّا الّتى من بعد الظّنّ فانصب بها، مى‌باشد.

انصب: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

بها: جارّ و مجرور، متعلّق به « انصب » ، ظرف لغو.

واو: عاطفه.

الرفع: مفعول مقدّم براى « صحّح ».

صحّح: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، متعدّى و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

واو: عاطفه.

اعتقد: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب افتعال، متعدّى.

تخفيفها، مضاف و مضاف اليه، مفعول براى « اعتقد ».

من: حرف جرّ.

انّ: مجرور به « من » ، متعلّق به « تخفيفها ».

فاء: عاطفه.

هو: ضمير منفصل، مرفوع، مبتداء.

مطّرد: به صيغه اسم فاعل، خبر.

ترجمه: و امّا « ان » كه بعد از « ظنّ » قرار گرفته است پس بآن نصب بده و مرفوع آوردن فعل را بعد از آن نيز صحيح بدان و در صورت رفع معتقد باش كه « ان » مخفّف از « انّ » است و اين در كلام اهل لسان شايع و فراوان مى‌باشد.

متن: «٦٧٩»