المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٥٧ - اوزان جمع قلة

هالك: معطوف به « زمن ».

واو: عاطف.

ميّت: معطوف به « زمن ».

به: جارّ و مجرور، متعلّق به « قمن ».

قمن: صفت مشبهه، خبر براى « زمن » و جمله اسميّه زمن و هالك و ميّت به « قمن » معطوف است به جمله « فعلى لوصف».

ترجمه:

فعلى جمع است براى وصف همچون قتيل.

و زمن و هالك و ميّت نيز سزاوار هستند كه جمعشان براين وزن آيد.

متن: «٨٠٥»

تجزيه و تركيب‌

لام: حرف جرّ.

فعل: مجرور به « لام » ، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.

اسما: حال است از « فعل ».

صحّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صفت براى « اسما ».

لاما: تميز است از نسبت « صحّ » به ضمير راجع به « اسما ».

فعلة: مبتداء موخّر.

واو: عاطفه.

الوضع: مبتداء بمعناى « واضع ».

فى: حرف جرّ.

فعل: مجرور به « فى » ، متعلّق به « قلّله ».

واو: عاطفه.

فعل: معطوف به « فعل ».

قلّله: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، فعل و فاعل و مفعول.

ترجمه:

هراسمى كه بروزن « فعل » بوده و لام الفعلش صحيح باشد جمع آن « فعلة »