المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٧٥ - عوامل نصب
تجزيه و تركيب
واو: استينافيّه.
شرط: اسم، مضاف، مبتداء.
جزم: مضاف اليه.
بعد: ظرف، متعلّق به « جزم » ، ظرف لغو، مضاف.
نهى: مضاف اليه.
ان: از حروف ناصبه.
تضع: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، از باب منع، يمنع، متعدّى، منصوب به « ان » در تأويل مصدر خبر براى « شرط ».
ان: مفعول براى « تضع ».
قبل: ظرف، متعلّق به « تضع » ، مضاف.
لا: مضاف اليه.
دون: ظرف، متعلّق به « يقع » ، مضاف.
تخالف: مضاف اليه.
يقع: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب، منع، يمنع، لازم، حال است از « ان تضع».
ترجمه:
و شرط مجزوم شدن فعل مضارع بعد از فعل نهى اينست كه كلمه « ان » را اگر قبل از لاء ناهيه قرار دادى در معنا مخالفتى حاصل نشود.
متن: «٦٩١»
|
و الأمر إن كان بغير افعل فلا |
تنصب جوابه و جزمه اقبلا |
تجزيه و تركيب
واو: استينافيّه.
الامر: اسم، مبتداء.
ان: حرف شرط.
كان: از افعال ناقصه، ضمير مستتر در آن اسمش مىباشد، فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، فعل شرط، محلّا مجزوم مىباشد.