المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٧٢ - حكم تميز اسماء عدد از حيث اعراب و افراد و جمع

دو حالت تذكير و تأنيث پيش از « واو » ذكر نما.

شارح گويد:

مثلا بگو: حادى و العشرون (بيست و يكمين نفر از بيست و يكنفر مرد).

يا: حادية و تسعون (نود و يكمين نفر از نود و يكنفر زن).

قوله: و لا يجوز تنوينه و نصبه: ضمير در « تنوينه » به جزء اوّل (وزن فاعل) و در « نصبه » به جزء دوّم راجع است.

قوله: فحكم جاعل له احكما: ضمير در « له » به عدد فوق راجع است.

قوله: و كان الذى منه بنى: ضمير نائب فاعلى در « بنى » به فاعل راجع است.

قوله: بعد حذف عجزه: ضمير در « عجزه » به فاعل راجع بوده و منظور از « عجز » جزء دوّم از مركّب اوّل مى‌باشد.

قوله: و بابه: يعنى باب عشرين و مقصود از آن اعداد عشرات يعنى ثلاثين و اربعين و خمسين تا تسعين مى‌باشد.

متن: «٧٤٦»

تجزيه و تركيب‌

ميّز: فعل امر، مفرد، مذكّر.

فى: حرف جرّ.

الاستفهام: مجرور به « فى » ، متعلّق به « ميّز ».

كم: مفعول براى « ميّز ».

باء: حرف جرّ.

مثل: مجرور به « باء » ، متعلّق به « ميّز » ، مضاف.

ما: موصوله، مضاف اليه.

ميّزت: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب تفعيل.

عشرين: مفعول براى « ميّزت ».

كاف: حرف جرّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مى‌باشد.