المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٥٥ - مبحث نسب

منظور از « بحثى » عبارت سابق شارح است كه گفت:

و فى القسم الاوّل بحث هل يلحق بما ذكر المبدّوة ببنت.

قوله: الّا ان يمنع انّه كنية: ضمير در « انّه » به المبدوّة ببنت راجع است.

قوله: و هذا يعضد نظرى فى القسم السابق: مشار اليه « هذا » حذف جزء اوّل و نسبت دادن جزء دوّم بوده و مراد از « نظرى » مناقشه سابق شارح در كلام مصنّف است كه شارح با عبارت و عندى فى هذا القسم نظر به آن اشاره نمود.

قوله: ان لم يك ردّه الف: ضمير در « ردّه » به « لام » راجع است.

قوله: فى جمع التصحيح: مقصود جمع مذكّر سالم و جمع مؤنّث سالم مى‌باشد.

قوله: و حق مجبور: مقصود از « مجبور » محذوف مى‌باشد.

متن: «٨٧٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

ان: حرف شرط.

يكن: فعل مضارع، مجزوم به « ان » ، فعل شرط، از افعال ناقصه.

كاف: حرف جرّ.

شية: مجرور به « كاف » ، متعلّق به « يكن » ، خبر براى « يكن » كه براسمش مقدّم شده.

ما: موصوله، اسم براى « يكن ».

الفاء: مفعول مقدّم براى « عدم ».

عدم: فعل و فاعل، صله براى « ما ».

فاء: جزائيّه.

جبره: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

واو: عاطفه.

فتح: اسم، مضاف، معطوف به « جبره ».

عينه: مضاف و مضاف اليه و مضاف خود مضاف اليه است براى « فتح ».

التزم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افتعال، مجهول، خبر