المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٦٥ - حكم تميز اسماء عدد از حيث اعراب و افراد و جمع

ترجمه:

و اگر اراده‌ات بعضى از آن عددى بود كه صيغه فاعل را از آن ساخته‌اى، پس بايد وزن فاعل را به آن عدد اضافه كنى نظير كلمه « مثل » كه در چنين مقامى بايد به كلّ اضافه شود.

متن: «٧٤١»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ان: حرف شرط.

ترد: فعل شرط.

جعل: مصدر، مضاف، مفعول براى « ترد ».

الاقلّ: اسم تفضيل، مضاف اليه، مفعول اوّل براى « جعل ».

مثل: اسم، مضاف، مفعول دوّم.

ما: موصوله، مضاف اليه.

فوق: اسم، ظرف، متعلّق به « استقرّ » ، صله براى « ما ».

فاء: جزائيّه.

حكم: مفعول مقدّم، مضاف.

جاعل: مضاف اليه.

له: جارّ و مجرور، متعلّق به « احكما ».

احكما: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، الفش اطلاقى است، ثلاثى مجرّد، از باب نصر، ينصر، متعدّى، معلوم جواب شرط، محلّا مجزوم است و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

ترجمه:

و اگر اراده‌ات اين باشد كه عدد كم را مثل مافوق قرار دهى پس حكم كن براى آن به همان حكمى كه براى جاعل (اسم فاعل) نمودى.

متن: «٧٤٢»