المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٣٨ - حكم جمع مؤنث در اسم مقصور و ممدود

جروه: مضاف اليه.

ترجمه:

ادباء منع نموده‌اند كه در « ذروه » و « ذبية » اتّباع صورت گيرد.

و شاذّ و نادر است كسره دادن به عين الفعل « جروه ».

متن: «٧٩٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

نادر: اسم فاعل، خبر مقدّم.

او: عاطفه.

ذو: اسم، مضاف، معطوف به « نادر ».

اضطرار: مصدر، از باب افتعال، مضاف اليه.

غير: مضاف، مبتداء مؤخّر.

ما: موصوله، مضاف اليه.

قدّمته: فعل و فاعل و مفعول، فعل ماضى، صيغه متكلّم وحده، ثلاثى مزيد، با تفعيل، متعدّى.

او: عاطفه.

لاناس: جارّ و مجرور، متعلّق به « انتمى ».

انتمى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مزيد باب افتعال، معطوف به « نادر ».

ترجمه:

و غير آنچه مقدّم داشتم يا نادر بوده و يا حمل براضطرار شده و يا به گروهى از عرب نسبت داده شده است.

شرح عربى:

( و سكن) العين التّالى (غير الفتح) و هو الكسر و الضّمّ، فقل فى كسرة و هند و خطوة و جمل: كسرات و هندات و خطوات و جملات (أو خفّفه بالفتح) فقل فى كسرة و هند و خطوة و جمل كسرات و هندات و خطوات و جملات (فكلّا) ممّا ذكر (قد رووا) عن العرب، أمّا التّالى الفتح فلا يجوز إلّا فتحه، فيقال فى دعد « دعدات ».