المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٥٢

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

بعضهم: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

اهمل: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب افعال، متعدّى، ضمير فاعلى در آن مستتر است، خبر براى « بعضهم ».

ان: مفعول براى « اهمل ».

حملا: مصدر، مفعول له براى « اهمل ».

على: حرف جرّ.

ما: مجرور به « على » ، متعلّق به « حملا ».

اختها: مضاف و مضاف اليه، بدل از « ما ».

حيث: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق به « اهمل ».

استحقّت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب، ثلاثى مزيد، باب استفعال، متعدّى، مضاف اليه براى « حيث » ضمير مستتر در آن فاعلش بوده كه به « ان » راجع است.

عملا: مفعول براى « استحقّت ».

ترجمه: برخى « ان » را مهمل از عمل قرار داده‌اند به جهت حمل كردن بر « ما » كه نظير آن مى‌باشد و اين اهمال در موردى است كه « ان » استحقاق عمل كردن را دارد.

متن: «٦٨٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

نصبوا: فعل ماضى، جمع، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، متعدّى، معلوم و ضمير فاعلى آن به ادباء راجع است.

باء: حرف جرّ.

اذن:، مجرور بباء، متعلّق به « نصبوا ».