المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨١٧ - فصل شرح اوزان اسم ممدود

آخر: به صيغه اسم فاعل، مضاف اليه.

الف: مفعول براى « استحقّ ».

فاء: شبه رابط.

المدّ: مبتداء.

فى: حرف جارّ.

نظيره: مضاف و مضاف اليه، مضاف مجرور به « فى » است متعلّق به « عرف » مى‌باشد.

حتما: حال است از « المدّ ».

عرف: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، متعدّى، خبر براى « المدّ » و جمله اسميّه « المدّ عرف» خبر است براى « ما ».

ترجمه:

و هراسمى كه استحقاق داشته باشد قبل از آخرش الف درآيد حتما در نظيرش الف ممدوده وجود دارد.

متن: «٧٧٥»

تجزيه و تركيب‌

كاف: حرف جرّ.

مصدر: مجرور به « كاف » ، متعلّق به « استقرّ » خبر براى مبتداء محذوف و تقدير آن: ذلك كمصدر الفعل مى‌باشد، مضاف.

الفعل: مضاف اليه، موصوف.

الّذى: صله، صفت براى « الفعل ».

قد: بمعناى تحقيق، حرف غير عامل، مبنى.

بدئا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مجرّد، از باب منع، يمنع، مهموز اللّام، الفش براى الحاق است، متعدّى صله و عائد براى « الذى ».

باء: حرف جرّ.

همز: مجرور بباء، متعلّق به « بدئا » ، مضاف.